October 22, 2026
Gminna Biblioteka Publiczna w Luzinie obchodzi jubileusz 90-lecia. Placówka powstała z głodu polskiego słowa w 1936 roku. „To serce Luzina" - mówiła na antenie Radia Kaszëbë dyrektor Krystyna Kotłowska
SŁUCHAJ INFORMACJI: KLËKA, 22.10.2026
Księgozbiór pod dachem kościoła
Gminna Biblioteka Publiczna w Luzinie ma za sobą niemal wiek historii, która rozpoczęła się 13 września 1936 roku. Oficjalne otwarcie nastąpiło w Wejherowie z inicjatywy lokalnych społeczników. Do jej powstania przyczynili się m.in. pierwszy bibliotekarz Feliks Dampc, leśniczy Józef Wilczek oraz młody wówczas Gerard Labuda, późniejszy wybitny profesor i historyk. Pierwotny księgozbiór liczył zaledwie około 400 wolumenów, umieszczonych w bezpłatnie udostępnionej izbie Franciszka Rybakowskiego przy ulicy Kościelnej.
„Nasza biblioteka powstała dzięki mieszkańcom i od 90 lat pozostaje miejscem dla ludzi. Powstała w zasadzie z potrzeby serca i z potrzeby kontaktu z polską książką. Książka pomagała zachować tożsamość, polskość, polski język, więc miała bardzo dużą wagę. Teraz może czasami nie doceniamy tego, bo mamy ją dostępną na tu i teraz – wspomina na antenie Radia Kaszëbë Krystyna Kotłowska, dyrektorka Gminnej Biblioteki Publicznej w Luzinie.
Wraz z wybuchem II wojny światowej placówka musiała zaprzestać oficjalnej działalności, a Feliks Dampc podjął starania o uratowanie zgromadzonych zbiorów. Tomy spakowano do worków i ukryto pod sceną widowiskową. Gdy okazało się, że zagraża im wilgoć, przeniesiono je na sklepienie lokalnego kościoła. Po aresztowaniu proboszcza, w obliczu ryzyka rewizji, księgozbiór nocą rozproszono po domach mieszkańców. Mimo zakazów okupanta książki krążyły między mieszkańcami Luzina, dzięki czemu instytucja przetrwała wojnę w rękach czytelników.
SŁUCHAJ: Rozmowa Na Widnikù Kaszëbë: „Schronienie dla słowa / Krystyna Kotłowska o sile wspólnoty".
Dawny kościół ewangelicki i wielofunkcyjne centrum aktywności
Obecnie siedzibą instytucji jest dawny kościół ewangelicki. Mimo ograniczeń lokalowych instytucja prowadzi szeroki wachlarz zajęć edukacyjnych oraz integracyjnych dla dzieci, młodzieży i dorosłych. W harmonogramie znajdują się m.in. warsztaty z robotyki, zajęcia matematyczne, spotkania teatru regionalnego, TUS (Trening Umiejętności Społecznych), joga, a także warsztaty fotograficzne dla kobiet oraz sesje Mobilnego Uniwersytetu Ludowego.
„Biblioteka jest sercem Luzina. Mamy tylko jedno pomieszczenie, więc tak musimy godziny dopasowywać, ale biblioteka żyje cały czas" – podkreśla Krystyna Kotłowska.
Placówka rozwija tradycję głośnego czytania i debat. Najbliższym wydarzeniem skierowanym do lokalnej społeczności są konsultacje wokół tematu tradycyjnego wesela na Kaszubach, połączone z dzieleniem się wspomnieniami mieszkańców. Spotkanie zaplanowano na najbliższą sobotę, 24 paźdiernika, o godzinie 17:30 w siedzibie biblioteki.
Redakcja: Sylwia Bartosik, Kalina Janczewska
Opracowanie: Weronika Koszałka
Fot. Gminna Biblioteka Publiczna w Luzinie
CZYTAJ WIĘCEJ
