Muzeum Westerplatte 2800 m² pod ziemią. Prace wkraczają w decydujący etap


November 19, 2026

Inwestycja za ponad 100 mln zł zmieni półwysep, nie zakłócając widoku na słynny pomnik. Otwarcie podziemnej wystawy planowane jest na drugą połowę 2030 r.

Cały teren Westerplatte będzie nowoczesnym miejscem pamięci - mówi dr Jan Szkudliński, opisując budowę oddziału Muzeum II Wojny Światowej.

SŁUCHAJ INFORMACJI: KLËKA, 18.11.2026

Podziemny gmach nie przytłoczy pomnika

Budowa nowego oddziału Muzeum II Wojny Światowej na Westerplatte wkracza w decydującą fazę. Wartość całego przedsięwzięcia przekracza 100 milionów złotych. Obecnie wykonawca prowadzi rewitalizację północnej części półwyspu, a w kolejnym etapie roboty przeniosą się na południe – tam, gdzie powstanie główny budynek wystawienniczy.

Projektanci postawili na dyskrecję architektoniczną. Zamiast dominującej nad okolicą bryły, muzeum zlokalizowane będzie pod ziemią. Celem takiego rozwiązania jest zachowanie dotychczasowego charakteru przestrzeni, w której każdego roku odbywają się państwowe obchody rocznicy wybuchu II wojny światowej.

Jak podkreślał na antenie Radia Kaszëbë dr Jan Szkudliński, kierownik Działu Naukowego Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku, inwestycja ma szanować historyczny układ przestrzenny dawnej Wojskowej Składnicy Tranzytowej:

„Ważnym założeniem jest to, że nowy budynek Muzeum Westerplatte znajdzie się pod ziemią, pod tym placem przy napisie „Nigdy więcej wojny”, tak by po zakończeniu inwestycji teren ten nie uległ znaczącym zmianom wizualnym. Otoczenie pomnika zmieni się w stopniu niewielkim. Będzie tam oczywiście zejście do podziemnego budynku, w którym znajdzie się wystawa licząca około 2800 metrów kwadratowych powierzchni, ale ci ze zwiedzających, którzy znają to miejsce z pocztówek czy transmisji, nadal będą mogli je rozpoznać”.

Uporządkowanie narracji i powrót do historycznego układu

Przez dekady teren półwyspu był zagospodarowywany przez różne instytucje, co doprowadziło do chaosu informacyjnego. Rewitalizacja ma ujednolicić przekazywane treści, wprowadzić dwujęzyczne oznakowanie i odtworzyć dawny przebieg ścieżek oraz wybranych obiektów, takich jak magazyny amunicyjne czy fundamenty zniszczonej podczas bombardowania Wartowni nr 5.

Podział prac na etapy sprawia, że turyści i mieszkańcy nie tracą dostępu do półwyspu. Przez cały czas trwania inwestycji można również zwiedzać tymczasową ekspozycję w dawnej elektrowni. O celach tej przemiany dr Jan Szkudliński mówił w porannym programie Dzień Dobry Kaszuby:

„Przez lata Westerplatte było celem różnych inwestycji przez różne podmioty, w związku z czym powstał tam pewien palimpsest pamięci. W tej chwili wszystko to zostanie ujednolicone, tak żeby zwiedzający mógł zapoznawać się z treścią w sposób czytelny i dwujęzyczny. Spodziewamy się tego, że kolejni goście będą mogli tam przyjść i zobaczyć nie tylko zdjęcie z pomnikiem, ale też jednolitą, przystępną i nowoczesną narrację historyczną, dzięki której będą mogli uświadomić sobie wielowarstwowe znaczenie tego miejsca”.

SŁUCHAJ ROZMOWY: GOŚĆ DDK: Jan Szkudliński

Cenne znaleziska archeologiczne i apel o pamiątki

Główna wystawa o powierzchni 2800 m² ma opowiadać nie tylko o siedmiodniowej obronie z września 1939 roku, ale także o wcześniejszych dziejach półwyspu (m.in. funkcjonującym tu kurorcie) oraz o tragedii polskich więźniów cywilnych rozstrzeliwanych na tym terenie w czasie funkcjonowania niemieckiej filii obozu koncentracyjnego. Zwiedzający zobaczą również odniesienia do innych bitew o wymiarze symbolicznym w dziejach świata oraz do słynnej wizyty Jana Pawła II na Westerplatte w 1987 roku.

Ekspozycję wypełnią oryginalne artefakty wydobyte podczas wieloletnich badań archeologicznych. Wśród najnowszych odkryć znajduje się m.in. świetnie zachowana podstawa jednego z czterech polskich moździerzy broniących składnicy – pierwszy tak duży element uzbrojenia przeoczony przez Niemców po kapitulacji załogi. Na wystawę trafią także przedmioty osobiste odnalezione przy szczątkach obrońców, w tym przy odkopanych na początku listopada szczątkach prawdopodobnie legionisty Mieczysława Krzaka.

Muzeum wciąż kompletuje zbiory i apeluje do osób prywatnych o przekazywanie rodzinnych pamiątek. Dr Jan Szkudliński zachęcał słuchaczy do współpracy z placówką:

„Ogromna większość przedmiotów, jakie mamy w kolekcji, to są właśnie dary, efekty zbiórek czy depozyty. Jeśli ktoś z państwa posiada pamiątki historyczne związane czy to z Westerplatte, czy z II wojną światową i nie wie, co z nimi zrobić, to zapraszamy – zaopiekujemy się nimi i trafią one do obiegu muzealnego. Dzięki temu przy ich pomocy młode pokolenia będą mogły nawiązywać kontakt z przeszłością”.

Finał inwestycji planowany na 2030 rok

Projekt samej wystawy, przygotowany we współpracy z pracownią Jas Plus Architekci, jest już gotowy i na bieżąco aktualizowany o najnowsze odkrycia archeologów. Prace prowadzone są zgodnie z harmonogramem wieloletnim, a otwarcie nowego oddziału dla zwiedzających zaplanowano na drugą połowę 2030 roku.

Redakcja: Sylwia Bartosik, Rafał Prokop
Opracowanie: Angelika Kummer
Fot. Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku

CZYTAJ WIĘCEJ