Wójt Jerzy BaÅ„ka wyjaÅ›nia sprawÄ™ braku tablic w Cewicach i apeluje o zmiany w subwencji na jÄ™zyk kaszubski
Sprawa dwujÄ™zycznych, polsko-kaszubskich tablic w gminie Cewice od lat wywoÅ‚uje liczne kontrowersje i nieporozumienia. Wójt gminy Jerzy BaÅ„ka na antenie Radia Kaszëbë odniósÅ‚ siÄ™ do narastajÄ…cych doniesieÅ„ medialnych. MówiÅ‚ o przyczynach wstrzymania projektu sprzed lat oraz przedstawiÅ‚ aktualne stanowisko samorzÄ…du. W rozmowie poruszono również kluczowy problem finansowania edukacji kaszubskiej w szkoÅ‚ach.
SÅUCHAJ INFORMACJI: KLËKA, 14.10.2026
Procedura zmierzająca do ustawienia 50 dwujęzycznych tablic rozpoczęła się w 2015 roku z inicjatywy lokalnego oddziału Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego. Mimo że pomysł zyskał początkowe poparcie Rady Gminy, realizacja projektu została zatrzymana z powodu nieprawidłowości podczas konsultacji społecznych.
„Problem wyniknÄ…Å‚ z wÄ…tpliwoÅ›ci co do autentycznoÅ›ci zÅ‚ożonych przez nich podpisów. PostÄ™powanie prowadziÅ‚a Prokuratura Rejonowa w LÄ™borku. Ustalono m.in., że faktycznie doszÅ‚o do podrobienia pewnej iloÅ›ci podpisów przez osobÄ™ zbierajÄ…cÄ…. W listopadzie 2017 roku skierowano do SÄ…du Rejonowego akt oskarżenia” – cytowaÅ‚ na antenie wójt Jerzy BaÅ„ka.
Ekspertyza grafologa potwierdziÅ‚a faÅ‚szerstwo, co w 2018 roku zakoÅ„czyÅ‚o siÄ™ wyrokiem skazujÄ…cym dla radnego zaangażowanego w zbieranie podpisów. Wójt wyjaÅ›niÅ‚ także, że gmina nie odsyÅ‚aÅ‚a dotacji do budżetu paÅ„stwa, ponieważ w zwiÄ…zku z przerwaniem procedury Å›rodki na montaż tablic nigdy nie zostaÅ‚y jej przekazane. Po zmianie wÅ‚adz nowa rada jednomyÅ›lnie sprzeciwiÅ‚a siÄ™ kontynuowaniu dziaÅ‚aÅ„ obarczonych bÅ‚Ä™dami poprzedników.
Fiasko wywołane niechlubnym incydentem nie przekreśla jednak samej idei obecności języka kaszubskiego w przestrzeni publicznej. Jerzy Bańka zaznacza, że kluczowy impuls musi wyjść bezpośrednio od lokalnej społeczności.
„ChciaÅ‚bym jednoznacznie zaznaczyć, że jeżeli wpÅ‚ynie wniosek mieszkaÅ„ców gminy Cewice do mnie, do rady, że chcÄ…, żeby rozpocząć procedurÄ™ wprowadzenia tych nazw, ja uruchomiÄ™ z caÅ‚Ä… starannoÅ›ciÄ… tÄ… procedurÄ™, zrobiÄ™ to w sposób czytelny, transparentny i uczciwy” – zadeklarowaÅ‚ Jerzy BaÅ„ka.
SÅUCHAJ: Gość DzieÅ„ Dobry Kaszuby: „Tablice i jÄ™zyk kaszubski w Cewicach. Wójt wyjaÅ›nia spór"
Obok kwestii tablic dwujÄ™zycznych wójt Cewic zwróciÅ‚ uwagÄ™ na systemowy problem zwiÄ…zany z finansowaniem lekcji jÄ™zyka kaszubskiego w szkoÅ‚ach. Obecne regulacje prawne nakÅ‚adajÄ… sztywny limit do 16 uczniów w grupie lekcyjnej, co generuje spore trudnoÅ›ci finansowe dla samorzÄ…du.
Przekroczenie tego progu osobowego wiÄ…zaÅ‚o siÄ™ dla gminy z dotkliwÄ… sankcjÄ… finansowÄ… – koniecznoÅ›ciÄ… zwrotu ponad 300 tys. zÅ‚ przyznanej wczeÅ›niej subwencji oÅ›wiatowej. Z tego powodu wÅ‚odarz gminy zaapelowaÅ‚ do wÅ‚adz paÅ„stwowych o zmianÄ™ zasad przyznawania Å›rodków, tak aby przepisy lepiej odpowiadaÅ‚y realiom wiejskich szkóÅ‚ i nie karaÅ‚y samorzÄ…dów za wysokie zainteresowanie naukÄ… kaszubskiego.
PrzyszÅ‚ość kaszubskich nazw na tablicach w gminie Cewice zależy teraz wyÅ‚Ä…cznie od oficjalnego wniosku mieszkaÅ„ców. PrzeglÄ…d zasad naliczania subwencji oÅ›wiatowej pozostaje natomiast wyzwaniem dla rzÄ…dzÄ…cych.
Autor: Sylwia Bartosik
Opracowanie: Agnieszka Åukasik
Fot. Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie Oddział w Cewicach
CZYTAJ WIĘCEJ