SŁUCHAJ INFORMACJI: KLËKA, 23.10.2026

Wyjątkowe wyróżnienie dla kaszubskiej literatury

Tegoroczna edycja Kaszubskiej Nagrody Literackiej przyniosła wielki sukces Dariuszowi Majkowskiemu. Kapituła konkursowa postanowiła przyznać mu to prestiżowe wyróżnienie za drugą część cyklu fantasy – powieść „Pòd òkã Jastrë. Wòjna”.

Odniesienie sukcesu w literaturze kaszubskiej to powód do ogromnej dbałości o jakość tworzonych historii. Laureat, który przez lata tworzył m.in. popularne pozycje dla dzieci oraz adaptacje klasyki, nie kryje satysfakcji z przyznanego wyróżnienia.

Od książek dla dzieci po rozbudowane fantasy

Dariusz Majkowski jest doskonale znany czytelnikom oraz słuchaczom Radia Kaszëbë, w którym przez lata pracował jako redaktor. W jego dorobku autorskim i współautorskim znajdują się m.in. takie pozycje jak „Przigòdë Remùsa. Na pùstkòwiu” czy uwielbiana przez najmłodszych seria książek o „Werónce”. Jednak to właśnie rozbudowana powieść z gatunku fantasy skradła serca członków jury.

Jak podkreśla sam laureat, „nagrody są niezwykłym docenieniem pracy twórczej, choć najważniejsi zawsze pozostają czytelnicy":

„Ksążczi pisze so dlô czëtôńców, nie dlô ekspertów, jaczich znajażów! Jeżle kapituła, zestawionô z lëdzy, chtërnë mają wiôlgą wiédzã ò lëteraturze na całim swiece, rozsądzëła, że mòja ksążka zasłëżëła na tak wôżnô lëteracką nôdgrodã, no to nie je drãgô dzys nie bëc bùsznô.” -  pòdkreslëwô Dariusz Majkòwsczi, pisôrz.

Prestiżowa nagroda samorządu i muzeum

Kaszubsko Nagroda Literacka została ustanowiona przez samorząd województwa pomorskiego, a jej bezpośrednią organizacją zajmuje się Muzeum Piśmiennictwa i Muzyki Kaszubsko-Pomorskiej w Wejherowie.

Autor: Sylwia Bartosik
Opracowanie: Weronika Koszałka
Fot. Samorząd Województwa Pomorskiego

CZYTAJ WIĘCEJ

• Dariusz Majkowski zdobywa Kaszubską Nagrodę Literacką

• Aleksander Majkowski i Remus na nowej wystawie

• Wystawa o Aleksandrze Majkowskim w Wejherowie

SŁUCHAJ INFORMACJI: KLËKA, 23.10.2026

Najlepsze Koła Gospodyń Wiejskich Pomorza w jednym miejscu

Wydarzenie w powiecie człuchowskim zgromadzi liderki i liderów lokalnych społeczności z całego województwa pomorskiego. Aby zdobyć uznanie jurorów, reprezentacje kół będą musiały wykazać się wszechstronnymi umiejętnościami i ogromną pomysłowością.

„Na uczestników i publiczność czeka pięć wyjątkowych konkurencji: koktajle warzywno-owocowe z własnych ogrodów, pokażą również na tablicy, czym mogą się pochwalić i z czego są dumne, w konkurencji modowej królować będzie czerń i biel, nie zabraknie też scenek kabaretowych pod hasłem „Z igły widły”, a na finał – rap po naszemu i piosenka pod tytułem „Życie na wsi twarde jest”. Będzie się działo! Nie musicie być członkami Kół Gospodyń Wiejskich, by być z nami." – przypomina Aleksander Mach, dyrektor Pomorskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego w Lubaniu.

Szef PODR zaprasza do kibicowania wszystkich mieszkańców regionu. Aby wziąć udział w wydarzeniu i wspierać swoich faworytów, nie trzeba należeć do żadnej organizacji.

Pięć widowiskowych konkurencji. Od mody po rap

Organizatorzy przygotowali pięć zróżnicowanych zadań, które sprawdzą pomysłowość i dystans uczestników do siebie.

W programie zmagań znajdą się:

• Kulinaria: przygotowanie autorskich koktajli warzywno-owocowych z wyhodowanych we własnych ogrodach zbiorów,

• Prezentacja KGW: przygotowanie tablicy ukazującej najważniejsze osiągnięcia i powody do dumy danej społeczności,

• Moda: pokaz kreacji utrzymanych w eleganckiej i ponadczasowej kolorystyce czerni oraz bieli,

• Kabaret: przygotowanie scenki kabaretowej inspirowanej hasłem "Z igły widły",

• Piosenka: wykonanie utworu w stylu "rap po naszemu" pod tytułem "Życie na wsi twarde jest".

Święto kultury i tradycji pomorskiej wsi

Wojewódzki Turniej Kół Gospodyń Wiejskich w Czarne to nie tylko konkursowa rywalizacja, ale przede wszystkim integracja i okazja do zaprezentowania potencjału pomorskich wsi.

21. edycja turnieju rozpocznie się w sobotę, 24 października o godz. 10:00 w hali sportowej przy ul. Słonecznej w Czarnem. Wstęp na wydarzenie jest wolny dla całej publiczności.

Autor: Piotr Szyca
Opracowanie: Weronika Koszałka
Fot. Urząd Miasta i Gminy Czarne

CZYTAJ WIĘCEJ

• Turniej KGW w Kościerzynie: Walka o finał w hali Sokolnia

• VIII Pomorska Spartakiada KGW w Chmielnie. Kto wygra?

• „Kaszëbsczé Białczi” zwycięzcą Turnieju KGW w Somoninie

SŁUCHAJ INFORMACJI: KLËKA, 23.10.2026

Alarmujące dane. Przekaz międzypokoleniowy zamiera

Kluczowym punktem obrad stała się prezentacja wniosków zawartych w pierwszym tomie publikacji „Różnorodność językowa w Polsce” pod redakcją prof. Nicole Dołowy-Rybińskiej oraz dr. Macieja Mętraka. Zaprezentowane statystyki wskazują na postępujący spadek wykorzystania języka w codziennym życiu.

„Tylko 44% do swoich własnych dzieci czy też wnuków mówiło po kaszubsku. Większość, 56%, w ogóle kaszubskiego nie używała, a mówimy tylko o tej grupie aktywnie znającej język kaszubski. To też zostało pokazane w coraz słabszych praktykach językowych, czyli najkrócej mówiąc, to gdzie, z kim i jak często kaszubski jest używany” –  alarmuje o zagrożonym przekazie międzypokoleniowym prof. Nicole Dołowy-Rybińska, socjolingwistka i kulturoznawczyni.

Problem nie leży zatem wyłącznie w znajomości reguł czy słownictwa, ale przede wszystkim w zanikaniu naturalnych sytuacji komunikacyjnych w środowisku domowym.

Szkoła nie zastąpi żywej mowy w domu

Do kwestii historycznych i współczesnych uwarunkowań odniósł się dr Artur Jabłoński, analizując m.in. praktyki tępienia języka kaszubskiego w placówkach oświatowych w okresie PRL. Ekspert zwrócił uwagę, że choć obecnie edukacja formalna pełni ważną rolę, to bez wsparcia ze strony rodziny język nie przetrwa.

„Jak sã noma Kaszëbom nie mdze chcało gôdac pò kaszëbsku, to ten jãzëk nie przéderchô na nastãpné pòkòlenia, bò to je wiedzec, że jãzëk té żëje nié jak chtos napisze jego gramatika abò słowôrz - ale żëje té, czë sã w tim jãzëku gôdô” – gôdô dr Artur Jabłońsczi,  samorządowc, dzëjôcz spòłeczny i òswiatowy.

Bogaty program konferencji i promocja książki

Spotkanie w wejherowskim muzeum to nie tylko rozważania nad kondycją języka, ale również szeroki przegląd tematyki historycznej i społecznej. W trakcie prelekcji podjęto m.in. wątki kaszubskiego feminizmu oraz muzealizacji kultury kaszubskiej w Prusach Zachodnich na początku XX wieku.

Wydarzeniu towarzyszy promocja książki pod redakcją prof. Nicole Dołowy-Rybińskiej i dr. Macieja Mętraka. Drugiego dnia obrad uczestnicy pochylą się m.in. nad rolą kobiet w kształtowaniu i pielęgnowaniu kultury Kaszub.

Autor: Piotr Szyca
Opracowanie: Weronika Koszałka
Fot. Radio Kaszëbë

CZYTAJ WIĘCEJ

• Żukowo: V Konferencja Sołtysów Pomorza

• W Wejherowie o Kaszubach. Konferencja naukowa już w październiku

• Jak czytać Majkowskiego? Konferencja dla nauczycieli w Gdańsku

Świąteczny klimat i produkty regionalne w Słupsku

Tradycyjny jarmark w Słupsku to jedno z najbardziej wyczekiwanych wydarzeń zimowych w regionie. Władze miasta chcą, aby tegoroczna oferta drewnianych domków wystawienniczych była bogata i różnorodna.

SŁUCHAJ INFORMACJI: KLËKA, 21.10.2026

Urzędnicy poszukują wystawców, którzy zaoferują odwiedzającym unikatowe asortymenty nawiązujące do tradycji Świąt Bożego Narodzenia.

„Na stoiskach, w takich domkach będą prezentować swoje produkty i to co będziemy jako mieszkańcy mogli nabyć. Chodzi nam o to, żeby byli to wystawcy, którzy proponują różnego rodzaju artykuły takie jak: rękodzieło, jakieś dekoracje świąteczne, może produkty regionalne, rzemieślnicze, coś oczywiście z gastronomii, świąteczne przysmaki, jakieś wypieki.” -  przypomina Monika Rapacewicz, rzeczniczka prasowa Urzędu Miejskiego w Słupsku.

Kto i do kiedy może przesłać zgłoszenie?

Wstępny nabór skierowany jest zarówno do klientów indywidualnych i rękodzielników, jak i do firm czy lokalnych wytwórców żywności. Kluczowe dla organizatorów jest stworzenie przestrzeni pełnej zapachów, tradycyjnych smaków i unikatowych pomysłów na świąteczne upominki.

Termin nadsyłania zgłoszeń dla wystawców w Słupsku upływa 30 października. Podobne przygotowania i nabory dla rękodzielników oraz przedsiębiorców prowadzą obecnie również inne pomorskie samorządy, w tym Rumia, Wejherowo oraz Żukowo.

Autor: Piotr Szyca
Opracowanie: Weronika Koszałka
Fot. Urząd Miasta Słupska

CZYTAJ WIĘCEJ

• Rumia: Nabór wystawców na Jarmark Bożonarodzeniowy

• 766. Jarmark św. Dominika wystartował! Kupcy przejęli Gdańsk

• Jarmark Kaszubski w Kartuzach. Moda na haft i przetwory

Twórz współczesne pojęcia. Kaszubski nie zostaje w tyle

Celem przedsięwzięcia jest wzbogacenie zasobu słownego języka kaszubskiego o terminy, które na co dzień pojawiają się w otaczającej nas rzeczywistości – od technologii po nowe zjawiska społeczne. Organizatorzy podkreślają, że język jest żywym narzędziem komunikacji, które wymaga stałego odświeżania.

„Zachęcamy do tworzenia kaszubskich odpowiedników dla słów i pojęć obecnych we współczesnym życiu. Chcemy, żeby ten język był aktywny, a ponieważ życie podpowiada różne rozwiązania czy przedmioty, które trzeba nazwać, więc chcemy, żeby kaszubski język nie zostawał w tyle…” – mówi Jarosław Białk

SŁUCHAJ INFORMACJI: KLËKA, 16.10.2026

Sukces pierwszej edycji i duża rola młodzieży

Decyzja o kontynuacji projektu podjętego w ramach obchodów Roku Języka Kaszubskiego wynika z ogromnego zainteresowania, jakim cieszyła się jego pierwsza odsłona. Władze powiatu puckiego liczą przede wszystkim na kreatywność najmłodszego pokolenia mieszkańców Kaszub.

„Tak mi się wydaje, że ta pierwsza edycja niosła się szerokim echem po okolicy, po Kaszubach i nie tylko, i zainteresowanie młodych szczególnie ludzi wymyślaniem słówek kaszubskich czy nazywaniem przedmiotów po kaszubsku było tak fajne, że postanowiliśmy po prostu zrobić drugą edycję.” – podkreśla Jarosław Białk

Jak zgłosić własne propozycje słów?

Przedłużony nabór w konkursie „Rzeczë to pò kaszëbskù” trwa dokładnie do 30 października do godziny 14:00. Propozycje nowych słów wraz z ich opisem i znaczeniem można dostarczać na dwa sposoby:

• drogą elektroniczną na adres mailowy Starostwa Powiatowego w Pucku,

• osobiście w siedzibie Starostwa Powiatowego w Pucku.

Więcej informacji oraz szczegółowy regulamin konkursu dostępne są na stronie internetowej oraz na antenie Radia Kaszëbë.

Autor: Piotr Szyca
Opracowanie: Agnieszka Łukasik 
Fot. Starostwo Powiatowe w Pucku 

CZYTAJ WIĘCEJ

• Dlaczego Cewice rezygnują z dwujęzycznych tablic? Jerzy Bańka gościem Dzień Dobry Kaszuby

• Tablice i język kaszubski w Cewicach. Wójt wyjaśnia spór