SŁUCHAJ INFORMACJI: KLËKA, 30.07.2026

Kaszubi czekają teraz na reakcję Ministerstwa Edukacji Narodowej. Może zmienić obowiązujące do tej pory niekorzystne prawo, niedopuszczające do finansowania z budżetu państwa nauki dzieci bez polskiego obywatelstwa.  Szczegóły w relacji Artura Jabłońskiego:

„Sprawa wëszla jaczis 5 lat nazôd, czej w Gminie Serakùjce jednémù z dzeci, chtërno chcalo sã ùczëc jãzëka kaszëbsczégò, Miynysterstwò Edukacëji òdmówilo taczégò prawa. Wójta nie dôl téj sprawie pòkòju ë pòprosil ò jinterpretacjã prawa Naczelną Jizbã Kòntrolë. NIK przejąn za prawną pòdstawã Eùropejskô kôrtã jãzëków rejonalnéch ë miészëznowëch a òrzek, że ò prawie do nôùczi kaszëbsczégò nie decëdëje òbewatelstwò, ale môl zamieszkaniô w òbińdze ùżiwaniô kaszëbsczégò jãzëka. Mynystertwò edukacëji òstalo przë swòjim ë do dzisô - chòc minãno ju pôrã lat - nie zmienilo swòjégò pòzdrzatkù i nie dopùszcziwô dzeci z niepòlsczim òbiwatelstwa do mòżlëwòtë financowaniô zajmów z kaszëbsczégò jãzëka. Ùrzãdnice wskazëją przë tim na pòlsczi ùstôw ò miészoznach nôrodnëch, etnicznëch a ò rejonalnim jãzëkù, jakno na spòdlé jejich decyzjów. Tak cos nie bùdëje ful jintegracëji migrantów z kaszëbsczima dzecama - gôdają jednim glosa przedstôwcowie kaszëbsczich òrganizacëji ë pòkôzëją téż na to, co mòże bëc w przédnoscë. Lukasz Grzãdzecczi z Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô - na przimiôr - je gwes, że żdaje nas na Kaszëbach wiôlgô demògraficznô zmiana zrzeszonô z budacëją Jądrowi Elektrowni. Przejadą jã budowac cali migrancczé familie, jaczima zabierze sã mòżlëwòsc spòlowi jintegraceji przez jãzëk a kaszëbskô kùlturã. To òslabiac mdze téż samëch Kaszëbów. Z pòmòcą Kaszëbóm przëszla Sejmòwô Kòmisëjô, jakô jednim glosã zwrôcô sã do MEN ò pòdjãcé proùczniowsczi decyzje, zgódni z przejãtą przez Pòlskô europejską kôrtą jãzëków. Ani jeden pòsel nie bél procem i wszëtcë bédowale MENowi jak nôrëchlészi zajãcô sã sprawą a ji pòzitiwné rozrzeszenié".

Autor: Sylwia Bartosik, Artur Jabłoński | Opracowanie: Agnieszka Łukasik / zdj. Artur Jabłoński

SŁUCHAJ INFORMACJI: KLËKA, 30.07.2026

„Dzieci uczą się dyskutować i rozwijają swój potencjał by odnaleźć się w życiu" - opisuje Hanna Ellwart. Dzięki wielojęzyczności są też świadome swoich korzeni i możliwości, jakie oferuje świat. 

„Każdy kolejny język sprawia, że stajemy się mądrzejsi, nasz mózg pracuje lepiej, a my dokładniej rozumiemy otaczający nas świat. Dlatego stawiamy na wielojęzyczność – nie tylko w kontekście języka kaszubskiego, ale również angielskiego i niemieckiego, które także są obecne w naszej szkole. Zależy nam na tym, aby dzieci mieszkające w tym regionie wiedziały, skąd pochodzą – one same, ich rodzice oraz sąsiedzi – i dlaczego historia tego miejsca jest tak ważna. Wszak to właśnie język jest jednym z najważniejszych elementów kultury".

SŁUCHAJ: MOBILNE STUDIO RADIA KASZËBË - Hanna Ellwart: Nowoczesna edukacja i kaszubska tradycja, 29.07.2026

Naja Szkòła jest właśnie „na walizkach”, bo przenosi się do nowej siedziby umożliwiającej lepszą integrację uczniów. O pomysłach na edukację w odświeżonym wydaniu opowiadali też w naszym mobilnym studiu: w Wejherowie leśniczy „Leśnictwa Biała"  oraz kierownik Działu Edukacji Przyrodniczo-Historycznej Wejherowskiego Zarządu Nieruchomości Komunalnych. Wszystkie rozmowy znajdziecie na radiokaszebe.pl.

Autor: Sylwia Bartosik, opracowanie: Weronika Koszałka/ zdj. Radio Kaszëbë

Jak podano w komunikacie, ZKP czeka na zgłoszenia osób, które “każdego dnia pokazują uczniom, że język kaszubski i kultura Kaszub są ważne, ciekawe i warte pielęgnowania. To osoby, które nie tylko uczą, ale też inspirują młode pokolenie do poznawania własnych korzeni i budowania regionalnej tożsamości”.

Wręczenie nagrody i wyróżnień w konkursie „Bëlny Szkólny” odbędzie się we wrześniu, podczas obchodów Dnia Edukacji Kaszubskiej.

Autor: Sylwia Bartosik, opracowanie: Agnieszka Łukasik / fot. Zrzeszenie Kaszubko- Pomorskie 

Kurs jest odpowiedzią na zgłoszenia osób z różnych zakątków Polski oraz tych, którym utrudniony dojazd uniemożliwia udział w kursach stacjonarnych - zaznaczono w mediach społecznościowych ZKP. Zdalnie można się uczyć z każdego miejsca, będzie w sumie 20 godzin lekcji. Przewidziano naukę pisowni języka kaszubskiego od podstaw, materiały edukacyjne dla uczestników oraz nagrania z lekcji i prezentacje po każdym spotkaniu. Zajęcia poprowadzi doświadczona nauczycielka i nasza niegdysiejsza, redakcyjna koleżanka Anna Cupa. 

Liczba miejsc jest ograniczona, decyduje kolejność zgłoszeń. Formularz znajdziecie na facebookowym profilu Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego. 

Autor: Sylwia Bartosik, opracowanie: Agnieszka Łukasik / fot. Zrzeszenie Kaszubko- Pomorskie 

SŁUCHAJ INFORMACJI: KLËKA, 22.07.2026

To o dwie powyżej wymaganego minimum i najwięcej od lat. Dość powiedzieć, że w ubiegłym roku akademickim we wszystkich rocznikach kształciło się piętnaścioro studentów. „To może być wynik skumulowania roczników po reformie dotyczącej sześciolatków" - ocenia rekrutację Justyna Pomierska. Przewodnicząca rady programowej kierunku ma jednak nadzieję, że przede wszystkim dorosło pokolenie Kaszubów chcących uczyć się języka i pracować na rzecz kaszubszczyzny.

„Mamy bardzo wielu kandydatów na studia, więc powodem może być to, że liczba miejsc na uczelni pozostała bez zmian, a chętnych przybyło. Chciałabym jednak wierzyć i mieć nadzieję, że po prostu w końcu dotarliśmy z naszą ofertą do kaszubskiej młodzieży. Że młodzi ludzie chcą uczyć się języka kaszubskiego, pracować w zawodach związanych z naszą kulturą, a nawet uczyć kaszubskiego w szkołach".

„Etnofilologia Kaszubska ma fundamentalne znaczenie dla ratowania języka, rozwoju kultury i wzmacniania kaszubskiej tożsamości. Jej siłą są absolwenci, wyposażeni w konkretne umiejętności" - ocenia Justyna Pomierska. 

„Wczoraj czytałam, że nasza absolwentka produkuje materiały edukacyjne do nauki języka kaszubskiego. Inni pracują w muzeach czy – co naturalne – w szkołach. Uważam, że te 11–12 lat istnienia kierunku jasno dowodzi, iż tak dobrze przygotowany młody człowiek, pełen nowej energii i bogatego kapitału edukacyjnego, po prostu efektywnie działa na rynku i jest niezwykle potrzebny".

Przypomnijmy, że studia na Etnofilologii Kaszubskiej przygotowują do wykonywania zawodu nauczyciela języka kaszubskiego i języka polskiego oraz pracy w instytucjach Pomorza związanych z szeroko pojętą kulturą.

Autor: Sylwia Bartosik, opracowanie: Weronika Koszałka/ zdj. Uniwersytet Gdański /fb/ Etnofilologia Kaszubska

SŁUCHAJ INFORMACJI: KLËKA, 17.07.2026

Okazją jest 150. rocznica urodzin autora epopei kaszubskiej, a w opowieści o jego drodze „Życie i przygody Remusa” zajmują poczesne miejsce.

„Bò to je równak taczi, wedle mie, bënë mionë wôżniészé jegò dobëca. Chòć pòkazewómë téż założenié Towarzistwa Młodokaszëbów, czë pismiono „Gryf”, jaczégò téż bëł redaktorã i załóżcą Aleksander Majkowsczi, założenié Muzeum Kaszëbskò-Pòmòrsczégò w Sopòce. To wszëtko są baro wôżné rzecze, bez jaczich pewno kaszëbskô rësznota bë nie szła w przódk. No, ale jak sóm titel, pò prôwdze naprôwdza, fajnë żëcé i przigòdë Aleksandra, no to ten Remus sã, sã mùszi tam pòjawiac, no i sã pòjawiô. Mómë chòćbë zbùdowóny zómk, gdze, dzecë mògą na niebò zdrzëc — jô tam téż mùszã rzec, je taczi plac do relaksu — są tacie pòdeścë, jaczi szlachują za kamama.”

„Na wystawie są unikatowe rękopisy i mnóstwo nowych zdjęć" - opisywał na naszej antenie jej kurator. Jak mówił, sam dowiedział się wiele nowego o tym lekarzu, pisarzu, poecie, redaktorze i działaczu społecznym. 

„D. Majkowski: No i to taczégò czekawégò, no téż mómë starã pòkazac Majkowsczégò, jakno człowieka, a nie robimë z niegò jaczégòś wiôldżégò heròja.

A. Łukasik: Terôzka bëlbë gwiôzdą.

D. Majkowski: Òn i wnenczas béł gwiôzdą, to téż to chcëmë rzeknąc. Miôł taką mòc dzejaniô na lëdzy, jak sã tegò słëchô, co òn robił, co òn tam wëstwiérził, to aż sã nie chce wierzëc, że òn miôł jaczichs drechów i że miôł jich tak wiele. A równak... Cos bëło w tim jegò charakterze, co przëcëgało, co chłoscało lëdzy do se... Chòć, no, chcëmë so rzeknąc, to béł drãdżi człowiek, co miôł baro trudny charakter i nie bëło gwës letkò z nim, dzes tam na codzéń żëc.”

Wernisaż wystawy “Życie i przygody Aleksandra” rozpocznie się o 17.00. Rozmowy o ekspozycji i przygotowanym do niej przewodniku posłuchacie jeszcze na radiokaszebe.pl.

Autor: Sylwia Bartosik, opracowanie: Agnieszka Łukasik / fot. Radio Kaszëbë

SŁUCHAJ INFORMACJI: KLËKA, 13.07.2026

Przedstawiciele gminy w powiecie bytowskim przejęli w Gdyni pałeczkę - a właściwie symboliczną klëkę. Jak mówili w naszym mobilnym studiu „chcą połączyć organizację Zjazdu z Dniami Miastka".

„To niesamowite szczęście, że Światowy Zjazd Kaszubów w Gdyni łączy się w tym roku z jubileuszem stulecia tego miasta. Także i Kaszubi i turyści. U nas to wydarzenie zostanie połączone również z obchodami Dni Miastka, więc skala imprezy będzie naprawdę ogromna. Już dzisiaj serdecznie wszystkich zapraszamy"!

Pani Paulino, a jakie znaczenie będzie miało to wydarzenie dla samego Miastka?

„To będzie wiekopomna chwila i coś absolutnie niezapomnianego. Miastko jeszcze nigdy nie gościło tak wielkiej imprezy masowej. Zjadą się do nas ludzie z dosłownie całego świata. Mówiąc zupełnie szczerze i z przymrużeniem oka: na samą myśl już zaczynamy się powoli pocić!”

„Miastko aktywnie angażuje się w ochronę i promocję kaszubskiego dziedzictwa" - podkreślał na naszej antenie zastępca burmistrza - we współpracy z tamtejszym oddziałem Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego.

„W Miastku prężnie działa tutejszy oddział Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego. Przez pewien czas organizowana była przez nas coroczna impreza – tak zwana Sobota Kaszubska. Myślę, że mamy tradycję i potencjał, więc na pewno sprostamy temu zadaniu."

Przyszłoroczny Światowy Zjazd Kaszubów w Miastku odbędzie się 3. lipca. Natomiast podcastów z naszej sobotniej transmisji z Gdyni posłuchacie jeszcze na radiokaszebe.pl. 

Autor: Sylwia Bartosik, opracowanie: Weronika Koszałka/ fot. Radio Kaszëbë

SŁUCHAJ INFORMACJI: KLËKA, 13.07.2026

Jak mówił w naszym mobilnym studiu marszałek województwa pomorskiego - coroczny Zjazd ma ogromne znaczenie integracyjne. Przykładowo Gochy i Norda mogą się na niej poznawać nawzajem i wymieniać doświadczeniami. 

„Żeby podczas takich osobistych spotkań mogli się integrować, żebyśmy takie poczucie dumy, że jesteśmy kaszubami, budowali w obszarze całych Kaszub więcej nawet bym powiedział. Ponieważ słyszę, że tu jest reprezentowany oddział Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego z Warszawy. Ze Szczecina też. Ze Szczecina, W każdym bądź razie, to jest posiad naszego regionu i to jest najlepszy dowód, na to, że po prostu chcemy się spotykać, chcemy się, chcemy ze sobą rozmawiać, chcemy uczestniczyć w przeglądzie naszych doświadczeń i także sukcesów w kulturze.”

Samorząd naszego województwa wspiera rozwój kaszubskiej kultury m.in. poprzez konkursy grantowe i przyznając unijne dofinansowania, jest też fundatorem Kaszubskiej Nagrody LIterackiej. Jak zwracał uwagę marszałek, ogromną rolę odgrywają tu też gminy, bo podstawą jest nauczanie języka kaszubskiego. 

„Musimy uczyć języka kaszubskiego, Musimy mówić o Kaszubach, ale nie tylko w kontekście także znajomości języka, także rozumienia języka, ale rozwoju na przykład literatury, poezji, muzyki, sztuk wszelakich, które przecież stanowią o wielkim bogactwie Kaszub i to się bardzo rozwija. Ja pamiętam, co się działo przed 1990 rokiem, okresem transformacji i teraz państwo są młodymi dziennikarzami i macie dostęp do literatury w każdym calu.”

Kluczowa dla nauczania i rozwoju kaszubszczyzny jest też etnofilologia kaszubska na Uniwersytecie Gdańskim - podkreślał pomorski marszałek na Światowym Zjeździe Kaszubów. Rozmowy razem z innymi podcastami z naszego sobotniego, mobilnego studia posłuchacie jeszcze na radiokaszebe.pl. 

SŁUCHAJ INFORMACJI: KLËKA, 13.07.2026

Kaszubska wersja obok polskiej ma widnieć na wjazdach do miasta. Jeszcze w te wakacje Rada Miasta zajmie się uchwałą w tej sprawie, w związku z poparciem udzielonym przez Gdynian dla tej inicjatywy w niedawnych konsultacjach. 

„Znakomita większość Gdynian opowiedziała się za tym, że chcieliby widzieć dwujęzyczne tablice na wieździe do miasta. Ja we wtorek podpisałam projekt uchwały, którą skierowałam do Rady Miasta w sierpniu. Mam nadzieję, że radni poprą ten wniosek i te tablice po przeprowadzeniu odpowiedniej procedury również z ministerstwem pojawią się na wieździe. I przypominamy, to miasto za to nie płaci. Miasto za to nie płaci. Te tablice staną na wjazdach do miasta. Mam nadzieję, że to się wydarzy jeszcze w tym roku".

Gdynia była w sobotę czarno-złota i symbolicznie taka pozostanie, bo na siedzibach Urzędu Miasta już na stałe zawisły kaszubskie flagi.  Tę symbolikę pochwalił w naszym studiu wójt Szemuda Ryszard Kalkowski przypominając, że od ubiegłorocznego zjazdu w jego gminie jest ogromna, czarno-złota chorągiew. Podkreślał też znaczenie zjazdów dla wzmacniania kaszubskiej tożsamości i promocji Kaszub. 

„Jednô i dobra atmosfera przede wszëtczim. No i jesz jednô rzec – wa dobrą robòtã robita. Radio Kaszëbë. Wiémë, że lëdze, jak tu przëjeżdżają, specjalnie przełączają na tã waszą stacjã. I to je téż baro fejn sprawa i regionalnie rozpòznôwalné. Przez to, turisticznie, më w Pòlsce, mëszlã, że mdze taczi czas, że to mdze tak jak Gùrole, że do nas mdą przëjeżdżalë, bò tu piękné stronë mómë, ale chòdzy ò tich lëdzy. A tich lëdzy, włôsnie dzãka tim zjazdom, także wszëtczich, partë wszëtczich z całëch Kaszëbów serdeczno pòzdrôwiómë i tak dzałôjta, żebë młodémù pòkòleniù pòkazëwac. Próbùjta gadac, mimo przeszkód, czasã lepi, czasã gòrzi mdze, ale gadôjta, bò ten jãzëk to je przëszłosc.”

Ryszard Kalkowski za swoją aktywność na polu promocji kaszubskiej kultury i języka został w sobotę wyróżniony nagrodą “Bursztynowa Klëka''. Samorządowcom przyznaje ją od czterech lat zarząd główny Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego. A naszej sobotniej transmisji ze Zjazdu w Gdyni możecie jeszcze posłuchać na radiokaszebe.pl. 

Autor: Sylwia Bartosik, opracowanie: Agnieszka Łukasik / fot. Radio Kaszëbë

Ma on zachęcać do tworzenia kaszubskich odpowiedników dla słów i pojęć obecnych we współczesnym życiu. Mogą to być określenia związane z nowymi technologiami, kulturą internetową, codziennymi zwyczajami, wydarzeniami czy zjawiskami, dla których warto poszukać kaszubskiej nazwy. Konkurs skierowany jest do osób zainteresowanych kulturą i językiem kaszubskim, bez względu na wiek i miejsce zamieszkania.

Zgłoszenia można składać osobiście w sekretariacie Starostwa Powiatowego w Pucku lub przesłać je pocztą tradycyjną. Przypomnę, że w pierwszej edycji doceniono propozycje by “achtikiem” nazywać internetowego “lajka”, a na pizzę mówić „italski plińc”.

Autor: Sylwia Bartosik, opracowanie: Agnieszka Łukasik / fot. Powiat Pucki

Dzãka Teatrowi Zimk dalo sã ùzdrzëc na binie Teatrë Strãnd (Teatr Wybrzeże) biôlégò wieloriba z romanë Hermana Melville’a. Zlapilë gò abò nié? Bëlo baro blëze, le nëkba warô dali. Do pòkùnë swiata! 

Ôrtë czëtaniô “Moby Dick’a”

Moby Dick Hermana Melville’a je jednã z tëch ksążk, jaczé mògą bëc czëtóné na wiele ôrtów. Mógbë chto rzec, że to je pòwiôstka ò wieloribniczim òkrãcë, żëcim marinów ë ò nieùstãplëwim gònienim jich kaptejnë Ahaba za biôłim kaszalotã. Kò pò richtoscë, na pierszi pòzdrzatk tak je. Blós le chto czëtôl (abò nawet nie czëtôl) tem wié, co w glãbszim znaczenim ten roman to je rozmëszlanie ò człowiekù, jegò relacjach ze swiatã, nôtërą, kawlã a samim sobą. Wiele lëdzi ùwôżô, że Moby Dick simbòlizëje wszëtkò to, co przerôstô czlowieka: Bòga, historiã, smierc abò samą krëjamnotã jistnieniô czlowieka.

Adóm Hébel - autor binowi adaptacëji „Moby Dick’a" ë reżiséra szpëtôklu - razã z aktorama Teatrë Zimk Teater Zymk pòdjãnë sã pòprôwdze trudni robòtë, czédë so ùdbalë przëniesc tą òpòwiedniã (òpòwiednia = mit) w swiat kaszëbsczégò jãzëka. Pòdlug mie - chterën òbezdrzôl nen òbrôzk na binie Stôrô Aptéka w Teatrze Strãnd (Teatr Wybrzeże) w Gduńskù 8 czerwca 2026 r. - nen ùtaleńtowóni performer i cali karno tą razą nie dwignãno do kùńca materie z jaką sã zmierzëlo.

Chaòs jakno Minotaùrów labirińt

Jô dosc chùtkò bél ùstali (tak gôdają kanadczi Kaszëbi czédë sã zmãczą) chaosã, jaczi - w towarzëstwie trzôskù (krzikaniô, rzucaniô scenicznima zachama) - nie schôdôl z binë przez wnetka póltora gòdzënë. To òn zaslonil wszelëjaczi próbë pòkôzaniô niszcząci mòcë òbsesje kaptejne Ahaba ë pògòdzeniô sã Ismaela z lëdzczim kawlã. To òn nie dôl zmerkac dze bë mialë bëc greńce czlowieczégò doznaniô. Ten òbarchniali chaos nie chcôl dac pòznac nëch lëdzi różnëch nôrodnosców, wiarów, jãzëków a kulturów, ti zalodżi żôglówca Pequod, jakno malégò òbrôzkù cali lëdzkòscë. Òn, ten niekara chaos, nie dôl sã przebic òstrzédze przed czlowieczim przëswiôdczenim, że wszëtkò mòżemë miec pòd naszą kòńtrolą.

Adóm Hébel broni sã tlomaczącë, że takô òd pòczątkù bëla kòncepcëjô:

„Pòkrok chaòsu w drëdżi pòłowie szpëtôklu béł zgódny z naszim zamëszlenim. To je Minotaùrów labirińt, w jaczim chce sã zatacëc zrodzoną z łżélstwa bestiã, a kòżdi krok wëkònóny pò tim grzechù gùbi człowieka jesz barżi. Jak sã wzérô na to, co dzysdniowi Ahabòwie robią z naszim swiatã, to jô so nie wëòbrôżóm tegò pòkazac jinaczi jak przez roscący chaòs."

Szymon Grot, gazétnik pòrtalu www.gdańsk.pl w swòji recenzëji téż dotikô ti sprawë:

„Dopiérze na kùńcu wdzar sã w to wszëtkò jaczis chaos. Jeżlë mòżna cos zarzucëc temù przedstôwienimù, to prôwdzëwie kùńc béł trochã za baro chaotyczny, a niechtërne akcentë mògłë bëc jinaczi rozłożoné. Z drëdżi stronë – cãżkò bë bëło to òsignąc, mającë leno sztërëch aktorów w całim szpëtôklu." 

Bògùmile Cirocczi, òbzérniczcë szpëtôklu, jednakò to nié blós nie przëszkôdzalo, le bëlo dobrą decizëją reżiséra:

„Dlô miã prawie ten chaòs i krzik wërôżôł nôlepi bùńt procëm... chaòsowi, namienieniu, lëdzczim kawlóm, wiedno lëchim wëbòróm itp. Jak w żëcym na tim tu swiece: (za) chùtkò, (za) głosno, (za) baro bòli..."

W żëcim, na binie... do mie to je tegò chaosë za wiele… A jeżlë ju, to jem dbë, co nót je nad tim chaosa përznã lepi reżiserskò panowac. Je to do zrobieniô w pòstãpnich pòkôzënkach, jaczé na zicher mdą, bò je jesz wiele lëdzi, co rôd taczi teater òbezdrzą. 

Dërch dali za biôlim wieloriba

Widzalo mie sã w Zimkòwim ùjãcim, jak prosti zachë, sprzãtë a simbòlë, mògą bëc wëzwëskóné dlô pòdskaceniô naji wëòbraznie. Ne wùziczi do wòżeniô wôrów w magazinach, krómach, slôdë w restaùrantach, jakno bôtë wieloribników bëlë w pąkt! Ne ruchë jakbë paczënamë! A jesz trap(ë) jaczi rôz bél wôltôrzã, rôz stolã w karczmie, cobë za sztót robic za marë, abò klôtkã, a téj zôs za òdpùstowi feretrón! Zó to nôleżą sã wiôldzé brawa! Jistno za ruchna w jaczi aktorze sã przezeblekalë! Jesz lefórczi! Të bëlë ale dobri.

Gra aktorskô téż zaslugùje na pòdsztrichniãcé. Kòżden z sztërzech aktorów wchôdôl w wiele ról i robil to z wiôldżim wëczëcim. Na apartné slowa ùznaniô zaslużil, pòlług mie, Patrik Mùdlawa, jaczi grôl m.jin. rolã òkrãtowégò knôpa Pipa. Jego gra bëla fùl emòcjów i wrażlëwòtë, a pòstacëjô Pipa, miédzë szalenstwã a glãbòczim pòznanim, òstala przez niegò pòkôzónô w spòsób baro przekònëwająci. W jegò interpretacëji bëlo widzec jistno dzecną niedowinnosc, jak téż tragiczné doswiôdczenié czlowieka, chterën zdrzôl w twôrz bezmiarowi mòrza i gwôsnégò losë.   

Czegò mie zafélalo, to wmikniãcô w rëbacczi jãzëk. To bë mòglo nen ùniwersalni roman ùczënic përznã barżi kaszëbsczim. Chòcbë w tim môlu, dze je gôdka ò tim, chto kòlé mô dostac z wieloribniczégò òkrãtu: marina, gdowa… Pò rëbackù to sã naziwô “dzelëc partë”, “dostac part”. To nie wëbrzmialo, tak jak wiele jinkszich znanków rëbacczégò swiata.

Je wiedzec, że „Moby Dick" Hermana Melville’a mòże téż bëc jinterpretowóni jak pòwiôstka ò tim, że nié wszëtkò, co nas spòtikô, mùszi miec szëk, jaczi mòżemë do kùńca pòjąc. Czasã mądrosc nie pòlégô na dobëcim, ale na przëjãcim krëjamnotë swiata… Dzãka Teatrowi Zimk jô ùzdrzôl biôlégò wieloriba, le że ten zôs dzes ùcek, co kôże nama, Kaszëbóm, nëkac za nim dali. Dërch dali. 

Szpëtôczel „Moby Dick” òstôl pòkôzóni w Teatrze Strãnd (Wybrzeże) na Gduńsczich Dniach Kaszëbsczich 2026.

• Scenarnik ë reżëseriô – Adóm Hébel / Adam Hebel
• Mùzika – Môrcën Kriża / Marcin Kryża
• Kòstiumë – Aneta Fitkaù / Aneta Fittkau
• Scenografiô – Môrcën Kriża a Tomôsz Kafel / Marcin Kryża i Tomasz Kafel
• Wëstąpilë: Patrik Mùdlawa / Patryk Mudlaw, Róman Hinca / Roman Hinc, Môrcën Kriża Marcin Kryża, Adóm Hébel / Adam Hebel
• Plakôt: Dominika Labùda / Dominika Labuda
• Techniczné òbslużenié - Francëszk Wandka / Franciszek Wandtke
• Jãzëkòwi kònsultacëjô (anielsczi) - Môrcën Mùtka / Marcin Mutka
• Jãzëkòwi kònsultacëjô (niemiecczi) - Agnesa Jiwaszkiewicz / Agnieszka Iwaszkiewicz

 Oglądaj:  Galeria zdjęć ze spektaklu „Moby Dick" Teatru Zymk

SŁUCHAJ INFORMACJI: KLËKA, 01.06.2026

Zainicjowała go grupa studentów z Etnofilologii Kaszubskiej na Uniwersytecie Gdańskim. Trzy lata temu był tylko projektem na zaliczenie, teraz jest  zdecydowanie czymś więcej.

„Stał się ważnym punktem na mapie kaszubskich wydarzeń kulturalnych" - mówi Monika Kapiszka, współpomysłodawczyni Slamu.

„Slam to je taczé wëdarzenié, jaczé òbchòdzą w rozmajitëch krajach i strònach, ale ù najù na Kaszëbach tegò jesz ni bëło. Tak më jesmë zorganizowelë pierszi Kaszëbsczi Poeticczi Slam. A terô, w tim rokù, w 2026 mómë jù trzecy Kaszëbsczi Poeticczi slam!”

„Pò prôwdze mùsza pòdsztrëchnąc, że ti lëdze tak na zôczątku nie wiedzelë z czim so mierzą, że ten slam nie bëł dlô nich czims normalnym. Òni mùszelë so do tego przënancec, a terô na trzecym slamie jô widzã, że òni so corôzka lepszi, corôzka barżi ambitni i corôzka wiãcy formów rozmajitëch chcą pòkôzac, a co za tim jidze rozwijô so téż kaszëbskô poezja". 

W trzecim Kaszubskim Poetyckim Slamie było trzech zwycięzców: wśród uczniów szkół średnich - Zuzanna Brzezińska, wśród dorosłych - Iwo Miśkowiak oraz Artur Jabłoński w kategorii poetów z przynajmniej jednym tomikiem wierszy na koncie.

Autor: Sylwia Bartosik, opracowanie: Weronika Koszałka  / zdj. Artur Jablonsczi

SŁUCHAJ INFORMACJI: KLËKA, 01.06.2026

Nagrodę przyznawaną przez Stowarzyszenie Nauczycieli Języka Kaszubskiego „Remùsowi Drësze" wręczono na uroczystości w Kamienicy Szlacheckiej. Jak mówi jego prezes Katarzyna Butowska, „tak jak rycerz z epopei Majkowskiego bronią kaszubskiej tożsamości".

„Tegòróczny wëapartniony to sã òsoblewie òsobistoscë, chtërné mają wiôldżé zasłudżi, w dzëjanim na rzecz kaszëbsczégò jãzëka. To sã lëdze, jaczi piãkno gôdają pò kaszëbsku. Całé swòje żëcé, dzejani òddëlë kaszëbiznie, a ta kaszëbizna graje jima i bije w samim sercu, w dëszë. No i dlô taczich më to naji wëapartnienié przewidëjemë".

Ks. Jan Perszon jest organizatorem kaszubskich pielgrzymek na Jasną Górę, znany z działalności społecznej i popularyzacji naszego języka. Z kolei senator Kazimierz Kleina był inicjatorem Kaszubskiego Zespołu Parlamentarnego, a w Parlamencie współtworzył Dzień Jedności Kaszubów. 

„Żem sã tegò nie spòdzéwôł, ale co zrobic, jak człowiek je corôz starszi. W òstatne lata ti człowiek mësli... jinszi służą dzéń w dzéń ti kaszëbiznie... òsoblewie szkólny, a jô blós tak òd czasu do czasu, rôz na miesąc móm kôzanié pò kaszëbskù, cos tam piszã pò kaszëbskù".

„Jô sa tégo nie spòdzôł jô jem baro baro zadowòlóny, achtnióny jak nigdë jiz w żëcy, bò dlô mie te sprawë kaszëbsczi, kaszëbsczégò jãzëka òsoblewie, to są sprawë nôwôżnieszi. A chto ni jak szkólny w tich kaszëbsczich sprawach robia dzysô nôwiãcy".

W gronie pasowanych na rycerza przez nauczycieli języka kaszubskiego jest już 29 osób. 

Autor: Sylwia Bartosik, opracowanie: Weronika Koszałka  / zdj. Radio Kaszëbë

23 maja 2026 r. rodzena ë przëjacele òdprowadzëlë Antonigò Kónkela, doktora i kaszëbsczégò dzejôrza w jegò òstatną drogã w Jastarni

Chcącë òddac czczã nemù Czlowiekòwi, më przëbôcziwómë pògôdkã Antonigò Kónkela z Arturã Jablonsczim dlô Radia Kaszëbë, z maja 2019 rokù. Dokladno téj pòkôzôl sã smarą jegò „Kaszëbsczi leksikòn rëbacczi" (Kaszubski leksykon rybacki, wyd. Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie, Biblioteka Jastarnicka). Antoni Kónkel miôl nôdzejã, że mdą gò czëtalë rëbôce ë że mdą chcelë dodac do niegò jesz wicy slów, cobë rëbackô gôdka nie zdżinãna.

W filmie wëkòrzëstóné wòstôl spiéw Bòżenë i Édmùnda Mùżów, wzãti z YouTube Jana Janusza.

Więcej: Archiwum 2019-2025

• W Pucku zaprezentowano „Kaszubski leksykon rybacki" (31.05.2019)

W Gdyni rozpoczęły się konsultacje w sprawie wprowadzenia dwujęzycznych, polsko-kaszubskich tablic z nazwą miasta. Opinie mieszkańców będą zbierane do 10 czerwca między innymi za pośrednictwem Internetu

SŁUCHAJ INFORMACJI: KLËKA, 20.05.2026

W skrócie:

• rozpoczęcie konsultacji społecznych w sprawie polsko-kaszubskich tablic w Gdyni
• zbieranie opinii mieszkańców online i stacjonarnie do 10 czerwca 2026 roku
• finansowanie wymiany tablic w całości ze środków budżetu państwa

„Wprowadzając nazwę Gdiniô chcemy zachęcić do używania języka kaszubskiego w przestrzeni publicznej" - mówi radna miasta, Natalia Kłopotek-Główczewska - i podkreślić, że Kaszubi są w Gdyni ważną częścią wielokulturowej społeczności. 

Gdinia leżi na Kaszëbach

„Mie so zdôwô, że te tôfle mògłë bë bëc ju dôwno, tak pò prôwdze, bò widzymë, jak wiele Kaszëbów dzëjô w Gdinie, jak chòc le Radio Kaszëbë je w Gdinie i téż robi bëlną robòtã w szkołach, gdze je ùczóny kaszëbsczi jãzëk. I to je taczi céch Gdini, że Gdinia leżi na Kaszëbach".

To nie sã dëtczi z miasta

„Dwujęzyczne tablice mogą być też ciekawostką dla turystów" - podkreśla radna i dodaje, że z miejskiej kasy nie trzeba będzie wydać na ich wymianę ani złotówki. 

„To wszëtkò regulëje ùstawa ò mniejszoscach z 2005 roku. To nie sã dëtczi z miasta i proszã so nie jiscëc, że bãdze fëlowało dëtków na sztrasë czë na cos jinégo. To je czile tôflów, jaczi przińdą z Ministérstwa Bënowëch Sprawów”.

Do 10 czerwca mieszkańcy Gdyni mogą się wypowiadać w tej sprawie w dwóch formach. Online poprzez formularz na Gdyńskiej Platformie Dialogu, albo stacjonarnie w Laboratorium Innowacji Społecznych. Przypomnijmy, że w tym roku Gdynia świętuje swoje setne urodziny i z tej okazji będzie ponownie gospodarzem Światowego Zjazdu Kaszubów. 

Czytaj dalej:

• Natalia Kłopotek-Główczewska: Gdiniô je na Kaszëbach
• Burmistrz Selin o dwujęzycznych tablicach w Jastarni
• Dwujęzyczne tablice także w gminie Kosakowo