Muzeum Piśmiennictwa i Muzyki Kaszubsko-Pomorskiej w Wejherowie wchodzi w kluczowy etap prac nad nową ekspozycją stałą. Instytucja połączyła siły z Muzeum Zachodniokaszubskim w Bytowie oraz Kaszubskim Uniwersytetem Ludowym w ramach partnerskiego projektu „Żywa tradycja”. Celem jest stworzenie nowoczesnej przestrzeni poświęconej mowie i tożsamości Pomorza, skrojonej pod oczekiwania współczesnych odbiorców – ze szczególnym uwzględnieniem młodzieży.

SŁUCHAJ INFORMACJI: KLËKA, 30.10.2026

Zanurzyć się w języku kaszubskim

Wystawa, nad której koncepcją zespół pracował przez ostatnie pięć lat we współpracy z naukowcami i artystami, ma stanowić rzetelny punkt odniesienia w debacie publicznej. Jak podkreśla dyrektor wejherowskiego muzeum Aleksandra Sielicka, inicjatywa ma wymiar pionierski w skali całego kraju, gdzie ekspozycje skupione ściśle wokół lingwistyki i literatury należą do rzadkości.

„Ma odpowiedzieć też na pytanie i rozwiązać taki problem tego, jak jest postrzegany język kaszubski. Mamy jak gdyby zakończyć temat i jakieś dyskusje, będzie takie miejsce, gdzie będą mogli państwo odesłać, żeby się właśnie czegoś więcej o języku dowiedzieć, żeby słuchacz i odbiorca mógł się zanurzyć w tym języku” – wskazuje Aleksandra Sielicka.

Ekspozycja stawia na interaktywność – tradycyjne gabloty uzupełnią tablety, nagrania dźwiękowe oraz wielomedialne formy przekazu, które pozwolą obcować z żywym słowem.

Chełmowski i edukacja dorosłych

Projekt nie ogranicza się wyłącznie do murów pałacu w Wejherowie. Każdy z partnerów wnosi do przedsięwzięcia odrębny, uzupełniający komponent merytoryczny, scalając ofertę kulturalną regionu.

„Bardzo ciekawą część projektu przygotowuje Muzeum w Bytowie. Będzie tutaj o takim znanym twórcy, o Józefie Chełmowskim będzie właśnie ich komponent projektu dotyczył. No i oczywiście jest jeszcze Kaszubski Uniwersytet Ludowy, który zajmuje się edukacją osób dorosłych i tu mają też takie swoje zadania i cele” - wyjaśnia dyrektor muzeum.

W planach są m.in. międzypokoleniowe warsztaty, których ostateczny kształt i tematyka zostaną wypracowane bezpośrednio ze społecznością lokalną.

Wypowiedz się w Wejherowie lub przez internet

Organizatorzy podkreślają, że to ostatni moment na wprowadzenie korekt do założeń wystawy. Pierwsze otwarte spotkanie konsultacyjne odbędzie się 3 listopada o godzinie 12:00 w siedzibie Muzeum Piśmiennictwa i Muzyki Kaszubsko-Pomorskiej w Wejherowie.

SŁUCHAJ: Gość Dzień Dobry Kaszuby: „Aleksandra Siedlicka: Konsultacje społeczne nowej wystawy"

Dla osób, które nie mogą pojawić się na miejscu osobiście, przygotowano alternatywę. W listopadzie udostępniona zostanie krótka ankieta online, w której każdy mieszkaniec Pomorza będzie mógł podzielić się swoją definicją tradycji i oczekiwaniami wobec instytucji kultury.

Autor: Sylwia Bartosik
Opracowanie: Angelika Kummer
Fot. Muzeum Piśmiennictwa i Muzyki Kaszubsko-Pomorskiej w Wejherowie

CZYTAJ WIĘCEJ

• Język kaszubski znika z domów. Naukowcy alarmują w Wejherowie

• 87. rocznica obrony Poczty Polskiej w Gdańsku. Muzeum otwiera nową wystawę

• Studio mobilne Radia Kaszëbë w Wejherowie. Rozmowy o mieście, kulturze, sporcie i kaszubskiej edukacji

Odkrywanie dawnych melodii i bogactwa dialektów

Wokalny oktet Art’n’Voices wyruszył w terenową podróż po regionie, by odnaleźć unikalne pieśni przekazywane z pokolenia na pokolenie. Poszukiwania doprowadziły muzyków m.in. do Jastarni oraz Linii, gdzie dokumentowali tradycyjne wykonania. Glównym celem przedsięwzięcia jest nie tylko kultywowanie tradycji, ale również promocja języka kaszubskiego oraz ukazanie jego lokalnych odmian.

"I żeby też pokazać różne dialekty na Kaszubach, bo dla nas tutaj mieszkających na Kaszubach to normalnością jest, że nieco inaczej rozmawia się na Półwyspie Helskim, a inaczej na przykład w okolicach Kartuz. No i pomysł był taki, żeby znaleźć osoby, które po prostu będą chciały nam te melodie zaprezentować. Jeździliśmy do nich do domu, byliśmy bardzo mile przyjmowani i trzy panie właśnie w różnych miejscach po prostu śpiewały nam te melodie."- mówi Mateusz Warkusz

SŁUCHAJ INFORMACJI: KLËKA, 29.10.2026

Folklor połączony z jazzem i improwizacją

Efektem artystycznych poszukiwań są nowatorskie aranżacje a cappella oraz reportaż wideo podsumowujący wyprawy terenowe. Zebrany materiał łączy tradycyjny śpiew z elementami jazzu i współczesnej muzyki improwizowanej. Wokaliści wzbogacili swój repertuar o trzy różnorodne kompozycje o bogatej tematyce obyczajowej.

"Więc jest ciekawa, bo mamy i kołysankę z tych trzech nowych pieśni, mamy melodie o rybaku, mamy melodie, która jest dosyć zabawna, opowiada o młodzieńcu, który chodził za panną i liczył na to, że zostanie dana mu za żonę, a okazało się, że pewnego dnia wszedł do kościoła i słyszy, że czytają jej zapowiedzi. Więc te melodie będą różne."- mówi Mateusz Warkusz

Finałowy koncert w Muzeum Piśmiennictwa

Premiera nowych utworów oraz prezentacja podsumowującego projekt reportażu odbędzie się podczas koncertu finałowego w Wejherowie. Wydarzenie zaplanowano na najbliższą sobotę, 31 października, na godzinę 18:00 w siedzibie Muzeum Piśmiennictwa i Muzyki Kaszubsko-Pomorskiej.

Redakcja: Sylwia Bartosik
Opracowanie: Agnieszka Łukasik
Fot. Wojewódzki Szpital Specjalistyczny w Słupsku

SŁUCHAJ INFORMACJI: KLËKA, 28.10.2026

Nowe życie dawnych pieśni Kaszub

Cassubia Cantat od siedemnastu lat stanowi przestrzeń, w której archiwalne pieśni kaszubskie zyskują współczesną oprawę dźwiękową. Inicjatywa Muzeum Zachodniokaszubskiego w Bytowie powstała z myślą o przywróceniu do powszechnego obiegu unikalnych źródeł fonograficznych, m.in. z Instytutu Sztuki PAN czy badań terenowych Łucjana Kamieńskiego z lat 20. i 30. XX wieku. Z czasem sztywne ramy regulaminowe ustąpiły miejsca pełnej swobodzie twórczej wykonawców.

O ewolucji formuły festiwalu mówił na antenie Radia Kaszëbë jego współtwórca i koordynator, Jaromir Szroeder:

„Stwierdziliśmy, że nie możemy decydować, co jest ciekawym źródłem i materiałem muzycznym. Przecież każdy z muzyków może do takich źródeł dotrzeć sam w zupełnie nieoczekiwanych miejscach, choćby pamiętając to, co śpiewała babcia czy dziadek do snu. Chodzi nam o ożywczy wpływ na muzyczną tradycję Kaszub."

Dzięki takiemu podejściu pieśni, które przez dekady pozostawały zapomniane w muzealnych i akademickich archiwach,ponownie trafiają na scenę w wielogłosowych, autorskich opracowaniach.

Tuchomie gospodarzem finału z hiszpańskim akcentem

Finał 17. edycji wydarzenia odbył się 17 października 2026 roku w Gminnym Ośrodku Kultury w Tuchomiu. Zmiana lokalizacji była podyktowana pracami remontowymi w Bytowie. Wymagało to powiększenia sceny oraz profesjonalnego nagłośnienia i rejestracji audio, za co odpowiadała ekipa Adama Krupskiego z Lęborka.

SŁUCHAJ: Gość na Widniku Kaszëbë: „Jaromir Szroeder o Casuubia Cantat"

Tegoroczne Grand Prix trafiło do zespołu Cantiamo e Libiamo. Formacja zaskoczyła jurorów nietypowym podejściem do chóralistyki, eksponując solowe głosy męskie oraz traktując instrumenty jako równorzędne partie wokalne. Szczególną uwagę przykuła kierująca grupą Susana Aler Razo, pochodząca z hiszpańskiej Galicji, która zapowiadała występy w języku kaszubskim.

„Tradycja, aby przetrwać i dalej funkcjonować, musi w pewnym sensie ulegać zmianom, reagować na to, co dzieje się w kulturze i w świecie, żeby była ciągle żywa." - podkreśla Jaromir Szroeder.

Wśród tegorocznych poszukiwań brzmieniowych wyróżnił się także improwizujący duet Pauli Nawrot-Sersko z klarnecistą, prezentujący nowoczesne podejście do melodii ludowych.

Płyta podsumuje tegoroczną edycję

Cassubia Cantat kładzie nacisk na integrację środowiska muzycznego, wymianę warsztatową oraz brak komercyjnej presji konkursowej. Zgodnie z tradycją wszystkie zarejestrowane podczas tegorocznych przesłuchań utwory ukażą się na oficjalnym wydawnictwie płytowym jeszcze w 2026 roku. Krążek będzie dostępny w sklepie Muzeum Zachodniokaszubskiego w Bytowie oraz drogą wysyłkową.

Organizatorzy rozpoczęli już wstępne przygotowania do kolejnej odsłony festiwalu zaplanowanej na jesień 2027 roku.

Redakcja: Sylwia Bartosik, Agnieszka Łukasik
Opracowanie: Angelika Kummer
Fot. Cassubia Cantat

CZYTAJ WIĘCEJ

• Zespół Blós le tuńc z Tuchomia z nowym teledyskiem

• Acco World Music Festiwal w Sulęczynie

• Mateusz Warkusz o Festiwalu ArteFonie w Wejherowie

Zasady konkursu: 90 sekund na kreatywność

Zadaniem uczniów jest przedstawienie osobistego spojrzenia na piękno małej ojczyzny w formie krótkiego nagrania wideo. Film nie może przekraczać 90 sekund, jednak sama formuła wypowiedzi jest całkowicie dowolna. Uczestnicy mogą przygotować minidokument, reportaż, humorystyczną opowieść lub inną autorską formę wyrazu.

Młodzież może realizować swoje pomysły indywidualnie lub w zespołach. 

SŁUCHAJ INFORMACJI: KLËKA, 27.10.2026

Sztuczna inteligencja surowo zabroniona

Organizatorzy kładą duży nacisk na autentyczność i własną twórczość młodzieży. W regulaminie wyraźnie zastrzeżono, że ani cały film, ani żaden z jego elementów nie może zostać wygenerowany przez sztuczną inteligencję. Prace muszą być w pełni samodzielnym dziełem autorów.

Odkryć piękno codzienności: cel inicjatywy

Konkurs ma skłonić dzieci i młodzież do głębszego przyjrzenia się swojemu otoczeniu oraz docenienia wartości regionalnej tożsamości.

„Celem jest pokazanie właśnie bogactwa Kaszub, bogactwa tego kulturowego, językowego, ale też i krajobrazu i też tego wszystkiego pięknego, co powiat kartuski, co Kaszuby nam dają, żeby wzbudzić trochę też tą refleksję. Bo przecież mieszkamy tu na co dzień, pewnych rzeczy nie zauważamy, pewne rzeczy są dla nas codziennością. To czasami ludzie z zewnątrz, którzy do nas przyjadą, potrafią zafascynować się, zadziwić się pięknem naszych Kaszub. I to jest właśnie też ten element, żeby młodzi ludzie mogli zwrócić uwagę na te rzeczy, które budzą podziw.” – wyjaśnia Paweł Kowalewski, członek Zarządu Powiatu Kartuskiego

Nagrody i termin zgłoszeń

Na autorów najbardziej pomysłowych i poruszających rolek czekają atrakcyjne nagrody - vouchery o wartości nawet do 1000 zł. Prace konkursowe wraz z wymaganymi dokumentami należy przesyłać do 6 listopada.

Autor: Sylwia Bartosik
Opracowanie: Angelika Kummer
Fot. Kaszubski Park Krajobrazowy

CZYTAJ WIĘCEJ

• Nowy rezerwat „Lasy Sopockie" w Trójmiejskim Parku Krajobrazowym

• Pomorskie parki krajobrazowe z dotacją 0,5 mln zł na ekosystemy

• Jakub Pietruszewski: Audyt krajobrazu pomoże zadbać o region

SŁUCHAJ INFORMACJI: KLËKA, 23.10.2026

Najlepsze Koła Gospodyń Wiejskich Pomorza w jednym miejscu

Wydarzenie w powiecie człuchowskim zgromadzi liderki i liderów lokalnych społeczności z całego województwa pomorskiego. Aby zdobyć uznanie jurorów, reprezentacje kół będą musiały wykazać się wszechstronnymi umiejętnościami i ogromną pomysłowością.

„Na uczestników i publiczność czeka pięć wyjątkowych konkurencji: koktajle warzywno-owocowe z własnych ogrodów, pokażą również na tablicy, czym mogą się pochwalić i z czego są dumne, w konkurencji modowej królować będzie czerń i biel, nie zabraknie też scenek kabaretowych pod hasłem „Z igły widły”, a na finał – rap po naszemu i piosenka pod tytułem „Życie na wsi twarde jest”. Będzie się działo! Nie musicie być członkami Kół Gospodyń Wiejskich, by być z nami." – przypomina Aleksander Mach, dyrektor Pomorskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego w Lubaniu.

Szef PODR zaprasza do kibicowania wszystkich mieszkańców regionu. Aby wziąć udział w wydarzeniu i wspierać swoich faworytów, nie trzeba należeć do żadnej organizacji.

Pięć widowiskowych konkurencji. Od mody po rap

Organizatorzy przygotowali pięć zróżnicowanych zadań, które sprawdzą pomysłowość i dystans uczestników do siebie.

W programie zmagań znajdą się:

• Kulinaria: przygotowanie autorskich koktajli warzywno-owocowych z wyhodowanych we własnych ogrodach zbiorów,

• Prezentacja KGW: przygotowanie tablicy ukazującej najważniejsze osiągnięcia i powody do dumy danej społeczności,

• Moda: pokaz kreacji utrzymanych w eleganckiej i ponadczasowej kolorystyce czerni oraz bieli,

• Kabaret: przygotowanie scenki kabaretowej inspirowanej hasłem "Z igły widły",

• Piosenka: wykonanie utworu w stylu "rap po naszemu" pod tytułem "Życie na wsi twarde jest".

Święto kultury i tradycji pomorskiej wsi

Wojewódzki Turniej Kół Gospodyń Wiejskich w Czarne to nie tylko konkursowa rywalizacja, ale przede wszystkim integracja i okazja do zaprezentowania potencjału pomorskich wsi.

21. edycja turnieju rozpocznie się w sobotę, 24 października o godz. 10:00 w hali sportowej przy ul. Słonecznej w Czarnem. Wstęp na wydarzenie jest wolny dla całej publiczności.

Autor: Piotr Szyca
Opracowanie: Weronika Koszałka
Fot. Urząd Miasta i Gminy Czarne

CZYTAJ WIĘCEJ

• Turniej KGW w Kościerzynie: Walka o finał w hali Sokolnia

• VIII Pomorska Spartakiada KGW w Chmielnie. Kto wygra?

• „Kaszëbsczé Białczi” zwycięzcą Turnieju KGW w Somoninie

Prestiżowy sukces literatury w języku kaszubskim

Kaszubska Nagroda Literacka to jedno z najważniejszych wyróżnień przyznawanych za wybitne osiągnięcia pisarskie w języku kaszubskim oraz za całokształt twórczości. W tej edycji kapituła postanowiła docenić dzieło reprezentujące stosunkowo nowy i dynamicznie rozwijający się gatunek na lokalnej scenie wydawniczej.

Nagrodzona powieść „Pòd òkã Jastrë. Wòjna” autorstwa Dariusza Majkowskiego to druga część cyklu fantasy. Autor sprawnie przenosi czytelników do bogatego świata mitycznych postaci oraz pomorskich legend, łącząc lokalną tożsamość z nowoczesną formą literacką.

SŁUCHAJ INFORMACJI: KLËKA, 23.10.2026

Były redaktor Radia Kaszëbë z kolejnym sukcesem

Laureat od lat mocno angażuje się w rozwój i promocję regionalnego piśmiennictwa. Dariusz Majkowski w przeszłości pełnił funkcję redaktora naczelnego miesięcznika „Pomerania” oraz był redakcyjnym kolegą zespołu Radia Kaszëbë. Jest również autorem i współautorem cenionych pozycji, takich jak „Przigòdë Remùsa. Na pùstkòwiu” czy popularna seria wydawnicza „Werónka”.

Pomorska Nagroda Literacka „Wiatr od Morza” przyznana

Uroczysta gala w Gdańsku stała się świętem całej pomorskiej kultury. Obok Dariusza Majkowskiego prestiżowe wyróżnienia odebrali także inni wybitni twórcy związani z naszym regionem. Wśród laureatów znaleźli się:

• Stefan Chwin

• Marek Górlikowski

• Tomasz Słomczyński

• Bożena Ptak

• Monika Ksieniewicz-Mil

Autor: Sylwia Bartosik
Opracowanie: Agnieszka Łukasik 
Fot. Samorząd Województwa Pomorskiego

CZYTAJ WIĘCEJ

• Jak czytać Majkowskiego? Konferencja dla nauczycieli w Gdańsku

• Aleksander Majkowski i Remus na nowej wystawie

• Wystawa o Aleksandrze Majkowskim w Wejherowie

Młody talent z Przechlewa podbija europejską scenę

Występ na Eurowizji Junior na Malcie to kolejny ważny krok w karierze utalentowanego nastolatka. Wiktor Sas zyskał szeroką rozpoznawalność w maju tego roku, kiedy wygrał popularny program muzyczny „The Voice Kids”. Podczas sobotniego finału reprezentant Polski wykona dynamiczny utwór „Gravity”, który opowiada o samodzielności, determinacji oraz pokonywaniu życiowych przeciwności.

Na maltańskiej scenie wokalista nie będzie sam. Podczas występów towarzyszyć mu będzie grupa czterech tancerek, które dopełnią oprawę wizualną utworu.

SŁUCHAJ INFORMACJI: KLËKA, 22.10.2026

Ostatnie przygotowania i próby na Malcie

Przed finałowym występem młodzi artyści mają za sobą intensywny czas próby technicznych i kamerowych. Jak podkreślają bliscy wokalisty, mimo napiętego grafiku i widocznej tremy, 14-latek potrafi w pełni opanować emocje tuż po wejściu na scenę.

„Przygotowania są, jest ich bardzo, bardzo dużo. Wygląda to świetnie. Dzieci się świetnie bawią, no ale przy tym oczywiście ciężko pracują. Wygląda to bardzo spektakularnie, zresztą państwo zobaczycie. Na pewno jest ta trema i widać w pewnych momentach tę tremę u Wiktora, ale on ją opanowuje. On w ogóle ma tak jak on sam o tym mówi, że on ma coś takiego, że jak wychodzi na scenę, no nic się tam wtedy już innego nie liczy, tylko to, żeby on zaśpiewał po prostu najlepiej, jak potrafi. I on to robi. On się na scenie czuje bardzo swobodnie”. - mówi Anita Sas, mama Wiktora

Kiedy oglądać występ reprezentanta Polski?

Finałowy koncert Eurowizji Junior rozpocznie się w sobotę o godzinie 21:00. Wydarzenie będzie transmitowane na żywo na antenie TVP2.

Autor: Piotr Szyca
Opracowanie: Agnieszka Łukasik 
Fot. Telewizja Polska 

CZYTAJ WIĘCEJ

• Wiktor Sas z Przechlewa wygrał The Voice Kids! Czeka go Eurowizja

• Przechlewo stawia na Inteligentną Wieś. Wyraź swoją opinię

Bogaty program pełen kaszubskiej tradycji i literatury

Tegoroczne obchody rozpoczęły się niedzielną mszą świętą z liturgią w języku kaszubskim. W ramach programu zainaugurowano również powiatowy konkurs recytatorski Eko-Art, który potrwa do czwartku.

Młodzież ma okazję uczestniczyć w licznych spotkaniach z regionalną literaturą. Uczniowie ze Swornegaci spotkali się z Dariuszem Majkowskim, autorem powieści fantasy „Podlëkôń Jaszta”. Prelekcje i spotkania z autorami zorganizowano także w Miejskiej Czytelni w Chojnicach.

Teatr i finał w Centrum Parku

Kulminacja wydarzeń nastąpi w sobotę. Głównym punktem programu będą Spotkania Teatralne z Zadziornego Tespisa, łączące warsztaty oraz występy zaproszonych grup z całego regionu.

„Uczestniczyć będą teatry z Pomorza i Kaszub, będą też warsztaty oraz przedstawienia proponowane przez trzy teatry. Będzie to Grupa Teatralna „Pierwsi Lepszy", która pokaże Remusa Niepoznanego, Przemocka Grupa Teatralna Katylina oraz Regionalny Teatr Dramatyczny Luzino z Gwiżdżami.” - zachęca  Janina Kosiedowska

SŁUCHAJ INFORMACJI: KLËKA, 20.10.2026

Zaszczepić miłość do małej ojczyzny

Dni Kultury Kaszubsko-Pomorskiej to nie tylko okazja do poznania języka, obyczajów i wierzeń regionu, ale przede wszystkim przestrzeń do integracji pokoleń i promowania dorobku lokalnych artystów.

„Chcemy propagować dotychczasowe osiągnięcia i tradycje, bo przecież bardzo dużo uczestniczy w tych imprezach dzieci i młodzieży. Chcemy po prostu w młodym pokoleniu zaszczepić miłość do kultury małej ojczyzny.” — mówi Janina Kosiedowska

Wszystkie wydarzenia w ramach Dni Kultury Kaszubsko-Pomorskiej w Chojnicach są otwarte dla publiczności, a wstęp na nie jest bezpłatny.

Autor: Piotr Szyca
Opracowanie: Agnieszka Łukasik 
Fot. Chojnickie Centrum Kultuty

CZYTAJ WIĘCEJ

• Przemysław Zientkowski: Chojnicka biblioteka świętuje 80-lecie!

• Zakaz dla hulajnóg w Chojnicach. Słone kary za wjazd na Stary Rynek

Sukces chóru z Sulęczyna na festiwalu Cassubia Cantat

Tegoroczna edycja Festiwalu Cassubia Cantat przyniosła wielkie emocje i wyjątkowe wyróżnienie dla reprezentantów gminy Sulęczyno. Chór Cantiamo e Libiamo stanął na podium, zdobywając główną nagrodę przeglądu. Wydarzenie odbyło się w Tuchomiu, stanowiąc nową lokalizację dla imprezy organizowanej dotychczas w Bytowie.

Głównym celem festiwalu pozostaje nienaruszona misja: odkrywanie, pielęgnowanie oraz popularyzowanie tradycyjnych pieśni kaszubskich w odświeżonych, nowatorskich aranżacjach.

SŁUCHAJ INFORMACJI: KLËKA, 19.10.2026

Kaszubskie pieśni w nowoczesnej i międzynarodowej odsłonie

Wygrana okazała się ogromnym zaskoczeniem dla samych wykonawców, którzy na co dzień wykonują niezwykle zróżnicowany repertuar. Zespół łączy bowiem lokalne tradycje muzyczne z elementami kultury międzynarodowej.

„To jest pierwsza nagroda, którą dostajemy. Nie oczekiwaliśmy... Byliśmy na tym festiwalu, bo to jest blisko, bo mamy ten repertuar zrobiony. Ten chór śpiewa nawet w języku galicyjskim, w moim ojczystym języku. Po hiszpańsku też się śpiewa, ale jesteśmy na Kaszubach, no to po kaszubsku. Jest ten repertuar kaszubski i na Cassubia Cantat trzeba po kaszubsku. Mieliśmy trzy pieśni, z tego Cassubia Incognita..." - mówi Susanna Alegre Raso, dyrygentka chóru Cantiamo e Libiamo.

Wyjątkowa fuzja energii i kunszt wokalny

Eksperci oceniający festiwalowe zmagania zwrócili uwagę na wysoką jakość wykonania oraz unikalne połączenie stylu klasycznego z etniczną energią. W tegorocznym przeglądzie wzięło udział łącznie sześć chórów i zespołów z całego regionu.

„Jury zachwëcëła ta fòrma, téż wiele robòtë w to włożony, no a téż ciekawé kaszëbsczé, ale téż i hiszpańskô energijô, chtërné sã pòjawiłë. Jak co rokù mómë pewné elementë kòntinuacëji, ale są téż zjawiska, chtërné pòkazują sã pierszi rôz na festiwalu. To dôwód na to, że w najim mùzycznym swiece kaszëbsczim dzejô sã wiele ciekawëch rzeczé." - mówi Jaromir Szroeder, kierownik działu etnograficznego Muzeum Zachodniokaszubskiego w Bytowie.

Festiwalowa płyta CD już w przygotowaniu

Dla miłośników muzyki kaszubskiej organizatorzy przygotowali dodatkową niespodziankę. Wszystkie festiwalowe występy zostały zarejestrowane, a obecnie trwają prace nad wydaniem pamiątkowego albumu. Rejestracja audio z Tuchomia już niebawem trafi do sprzedaży na płytach CD.

Autor: Piotr Szyca
Opracowanie: Weronika Koszałka
Fot. Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie

CZYTAJ WIĘCEJ

• Międzynarodowy Festiwal Folkloru i Jarmark Zaborski w Brusach

• Festiwal akordeonowy w Sulęczynie. Paweł Nowak o pasji

• Nożyno: W sobotę rusza Yach Music Festiwal

Tradycyjne techniki i pasja do naturalnych włókien

Spotkanie we wdzydzkim skansenie będzie okazją do poznania pełnej drogi, jaką przechodzi surowiec – od strzyżenia zwierząt po gotowy wyroby tekstylne. Program został przygotowany w taki sposób, aby zainteresować zarówno osoby od lat zajmujące się rzemiosłem, jak i tych, którzy dopiero poznają świat tradycyjnego włókiennictwa.

„To ma być spotkanie ludzi z pasją, a przygotowany program pozwoli spojrzeć na wełnę z wielu perspektyw." - mówi Bartosz Stachowiak z  Muzeum – Kaszubskiego Parku Etnograficznego we Wdzydzach.

SŁUCHAJ INFORMACJI: KLËKA, 09.10.2026

Uczestnicy będą mieli okazję przyjrzeć się pracy dawnych mistrzów, a także samodzielnie spróbować sił w przędzeniu czy tkaniu.

Pokazy, warsztaty i wiedza o hodowli owiec

W trakcie całodniowego wydarzenia zaplanowano szereg atrakcji edukacyjnych i praktycznych. Zaproszeni eksperci i rękodzielnicy podzielą się wiedzą dotyczącą tradycyjnych technik przetwarzania surowca oraz specyfiki regionalnej hodowli.

„Podczas święta spotkają się wszyscy ci, którzy kochają wełnę: prządki, tkacze, dziewiarki, rękodzielnicy, twórcy, artyści i miłośnicy naturalnych włókien, a także osoby, które dopiero odkrywają niezwykły świat owczej wełny. Na odwiedzających czekać będą między innymi: pokazy i prezentacje tradycyjnych technik przetwarzania wełny, warsztaty rękodzielnicze, opowieści o owcach oraz wełnie, wykłady i prezentacje poświęcone tematyce przetwórstwa wełny i hodowli owiec." - dodaje Bartosz Stachowiak z Muzeum – Kaszubskiego Parku Etnograficznego we Wdzydzach.

Wydarzenie we Wdzydzach rozpocznie się o godzinie 9:00 i potrwa do 16:00. Wszystkie pokazy oraz prelekcje będą odbywać się na terenie parku etnograficznego.

Autor: Piotr Szyca
Opracowanie: Weronika Koszałka
Fot. Muzeum – Kaszubski Park Etnograficzny we Wdzydzach

CZYTAJ WIĘCEJ

• Dni Otwarte Muzeum Miasta na 100-lecie Gdyni

• Techno Wiosna w Muzeum Śląskim. Zwiedzanie za złotówkę!

• Muzeum Kaszubskie szuka zdjęć dawnych młynów zakonu kartuzów

Rozstrzygnięcie corocznego święta kaszubskiej literatury odbyło się w miniony weekend w Wejherowie. Wydarzenie od lat gromadzi autorów oraz miłośników słowa pisanego z całego regionu.

SŁUCHAJ INFORMACJI: KLËKA, 05.10.2026

Agata Grenwald najlepsza w kategorii poezji

W tegorocznej edycji w kategorii poetyckiej najwyższe uznanie w oczach komisji zyskał wiersz Agaty Grenwald. Jak sama przyznaje, decyzja o zgłoszeniu utworu zapadła w ostatniej chwili.

„Bardzo się cieszę, że mi się udało. Nie spodziewałam się, właściwie rzutem na taśmę, ostatniego dnia postanowiłam zgłosić tekst. Tekst nie był dla mnie łatwy, dotyczył tęsknoty i odejścia mojego kotka. Jak się później dowiedziałam, komisja odczytywała go zupełnie inaczej niż ja go pisałam, co znaczy, że można go interpretować na wiele sposobów.” — Agata Grenwald

Drugie miejsce w kategorii poezji zajął Roman Drzeżdżon, natomiast na trzeciej pozycji ex aequo uplasowali się Anna Rożek oraz Tomasz Fopke.

Proza bez pierwszej nagrody. Wyzwaniem sztuczna inteligencja

W kategorii opowiadań i esejów jury postanowiło nie przyznawać pierwszej nagrody. Drugie miejsce trafiło do Romana Drzeżdżona, a trzecie przyznano Adamowi Lubockiemu.

Zasiadająca w jury dr Beata Jankowska zwróciła uwagę na wyrównany poziom prac, ale i na nowe zjawisko, które coraz śmielej wkracza do literatury kaszubskiej — wykorzystanie sztucznej inteligencji.

„Mùsimë sã zastanowic nad tim, żebë zachãciwac barżi, bò nie bëło za wiele dokôzów – le 14, z czegò 10 w kategòrii poeticczi i 4 w kategòrii òpòwiôdaniô/esej. Téż jedna robòta bëła takô... chtërnô dërowała za tim, że to nie pisôł chtos z lëdzy, ale AI, bò tam bëłë taczé wërazë, chtërnych ni ma w kaszëbsczim jãzëkù i też bëłë taczé lëtrë, chtërnych w kaszëbsczim jãzëkù ni ma.... Mëszlã, że to i tak dobrze, że sã lëdze, chtërny chcą pisac, bò to je dlô kaszëbiznë baro wôżné". - dr Beata Jankowska

Tradycja od niemal trzech dekad

Ogólnopolski Konkurs Literacki im. Jana Drzeżdżona jest organizowany w Wejherowie nieprzerwanie od 1996 roku. Jego celem jest promowanie twórczości w języku kaszubskim oraz pielęgnowanie unikalnego dziedzictwa językowego i kulturowego regionu.

Autor: Piotr Szyca
Opracowanie: Weronika Koszałka
Fot. Agata Grenwald/ fb

CZYTAJ WIĘCEJ

• „Powiew Weny" w Wejherowie. Rusza 21. edycja konkursu!

• Konkurs „Rzeczë to pò kaszëbskù” przedłużony. Stwórz nowe słowo

• Konkurs piosenki kaszubskiej w Szemudzie. Wystąp na Zjeździe Kaszubów!

Warsztaty rękodzieła w zabytkowej chałupie

Główną atrakcją przygotowaną z myślą o seniorach będą praktyczne zajęcia z tradycyjnego rzemiosła, które odbędą się w urokliwej chałupie ze Starej Huty. Uczestnicy będą mieli okazję poznać dawne techniki zdobnicze i wykonać własne pamiątki.

„Jest to szczególna inicjatywa, która od wielu lat umożliwia seniorom z całego kraju udział w wielu wartościowych wydarzeniach. Dzięki niej, mają szansę aktywnie uczestniczyć w życiu kulturalnym instytucji kultury działających w ich najbliższej okolicy. Z tej okazji, przygotowaliśmy dla zwiedzających w wieku powyżej 60. roku życia specjalną zniżkę na wstęp do muzeum, oraz bezpłatne warsztaty rękodzieła ludowego. Będą to malarstwo na szkle, czyli warsztaty prezentujące historię, technikę wykonania, oraz tematykę i zdobnictwo kaszubskich szklanych obrazów, a także wyrób papierowych kwiatów.” – Bartosz Stachowiak

Przydatne informacje dla zwiedzających

Wszystkie zaplanowane warsztaty będą prowadzone zarówno w sobotę, jak i w niedzielę w godzinach od 9:00 do 16:00. Aby skorzystać z preferencyjnych warunków wstępu oraz wziąć udział w zajęciach, wystarczy okazać dokument potwierdzający wiek w kasie biletowej skansenu.

Autor: Piotr Szyca
Opracowanie: Angelika Kummer
Fot. Muzeum - Kaszubski Park Etnograficzny

CZYTAJ WIĘCEJ

• Otwarto Kaszubskie Centrum Senioralne w Dzierżążnie

• Premiera filmu „Szkielet Czasu” z Wdzydz

• 120-lecie Muzeum-Kaszubskiego Parku Etnograficznego we Wdzydzach

Pięć tradycyjnych konkurencji w hali Sokolnia

Uczestniczki tegorocznych zmagań zaprezentują szeroki wachlarz swoich umiejętności – od kulinariów, przez artystyczny design i modę, aż po występy kabaretowe i muzyczne. Rywalizację rozpocznie test kulinarny na przygotowanie „Koktajlu warzywno-owocowego z mojego ogrodu”. W kolejnym etapie gospodynie przygotują tablice tematyczne pod hasłem „Tym się chwalimy, z tego jesteśmy dumni”.

Program imprezy obfituje również w widowiskowe pokazy sceniczne. W module modowym uczestniczki zaprezentują autorskie stylizacje pod nazwą „Białe z czarnym, a może odwrotnie”, a w części kabaretowej zmierzą się z tematem „Z igły widły”. Zwieńczeniem turnieju będzie rywalizacja muzyczna.

„O godzinie 10:00 w Sali Sokolnia w Kościerzynie odbędzie się XI Powiatowy Turniej Kół Gospodyń Wiejskich. Serdecznie zapraszamy nietylko członkinie i członków KGW, ale również mieszkańców Kościerzyny, całego powiatu kościerskiego oraz wszystkich miłośników naszej lokalnej tradycji. Przed nami niezwykle ciekawe zmagania! Przyjdź, kibicuj swoim faworytom i przekonaj się, jak wielka siła drzemie w Kołach Gospodyń Wiejskich z naszego regionu.” – Aleksander Mach, dyrektor Pomorskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego w Lubaniu.

SŁUCHAJ INFORMACJI: KLËKA, 01.10.2026

Walka o awans do finału wojewódzkiego w Czarnem

Sobotnie zmagania w Kościerzynie to kluczowy etap eliminacji. Zwycięska reprezentacja otrzyma prawo do reprezentowania Powiatu Kościerskiego podczas XXI Turnieju Kół Gospodyń Wiejskich Województwa Pomorskiego. Finał wojewódzki zaplanowano na 24 października w Czarnem.

Autor: Piotr Szyca
Opracowanie: Weronika Koszałka
Fot. ilustracyjne

CZYTAJ WIĘCEJ

• „Kaszëbsczé Białczi” zwycięzcą Turnieju KGW w Somoninie

• Turniej KGW w Parchowie. Gospodynie z powiatu walczą o tytuł

• Bytów: KGW „Miód Malina" z Trzebielina z Grand Prix powiatu

Wyścigi, gonitwa i darmowe atrakcje dla rodzin

Sobotnie święto jeździeckie w Kolanie rozpocznie się od samego rana i zapewni atrakcje dla miłośników koni oraz całych rodzin. Pierwsze emocje sportowe zaplanowano już na godzinę 9:00, kiedy to wystartuje widowiskowa rywalizacja człowieka z koniem.

SŁUCHAJ INFORMACJI: KLËKA, 30.09.2026

Kluczowym punktem tradycyjnej części imprezy będzie gonitwa hubertowska, w której weźmie udział około 50 wierzchowców. Organizatorzy zadbali także o strefę rozrywki dla najmłodszych oraz zaplecze kucharzy serwujących regionalne potrawy.

„Od godziny 9:00 start wyścigu koń kontra człowiek, no i później godzina 13:00 gonitwa hubertowska z udziałem blisko 50 koni. Nie zabraknie atrakcji darmowych dla dzieci, pyszne swojskie jedzenie, stoiska gastronomiczne.” — Piotr Kupper

Bitwa pod Rąblowem. Historia ożyje na Kaszubach

Najbardziej wyczekiwanym elementem programu jest wielka inscenizacja historyczna zaplanowana na godzinę 15:00. Widzowie będą mieli okazję zobaczyć rekonstrukcję dramatycznych wydarzeń z maja 1944 roku, które rozegrały się na okupowanej Lubelszczyźnie.

W widowisku wezmą udział grupy rekonstrukcji historycznej, pojazdy wojskowe oraz sprzęt z epoki. Nie zabraknie efektów pirotechnicznych, tym niemieckiego transportera opancerzonego Sd.Kfz. 251 oraz epizodu z nalotem lotniczym.

„Historia ożyje na naszych oczach. Bitwa pod Rąblowem, przedstawiająca jedno z największych starć partyzanckich na okupowanej Lubelszczyźnie. Piechota, kawaleria, motocykle, pojazdy wojskowe, niemiecki transporter Sd.Kfz. 251, nalot lotniczy i pirotechnika. Wszystko w dynamicznej rekonstrukcji wydarzeń z maja 1944 roku. Zobaczcie niemiecką obławę, walkę o Rąblów i dramatyczną próbę przebicia się partyzantów z okrążenia.” - Witold Dłubakowski

Inscenizację zaplanowano na godzinę 15:00.

Autor: Piotr Szyca
Opracowanie: Angelika Kummer
Fot. Adobe Stock

CZYTAJ WIĘCEJ

• Jak powozić zaprzęgiem. Spotkanie pasjonatów w stadninie w Kolanie

• W Kolanie będą rywalizować w Mistrzostwach Polski Północnej w skokach przez przeszkody

• 10. Hubertus dla Dzieci w Barnowie: Program i atrakcje