Lęk przed wykluczeniem i głęboko zakorzeniona potrzeba ochrony najbliższych potrafią na dziesięciolecia zablokować naturalną potrzebę pielęgnowania własnych korzeni. Dzisiejszy zanik języka kaszubskiego w sferze domowej nie wynika z braku dumy, lecz jest konsekwencją długotrwałego nacisku instytucjonalnego i narzuconej wstydliwości. Choć prestiż regionalnej tożsamości formalnie rośnie, powrót do żywej, codziennej mowy wymaga przełamania wewnętrznych hamulców.

Z tej rozmowy dowiesz się:

• Dlaczego instytucjonalna presja historycznie zmusiła rodziców do milczenia? Działania opresyjnego systemu wykształciły w starszych pokoleniach mechanizm obronny polegający na chronieniu dzieci przed stygmatyzacją.

• Czym jest zjawisko „ukrytego wstydu” i jak wpływa na młodą generację? Pomimo wysokiego prestiżu kulturowego, wciąż pojawia się wewnętrzny hamulec przed swobodnym używaniem mowy przodków.

• Gdzie leży granica między edukacją formalną a odpowiedzialnością domu rodzinnego? Szkoła dostarcza wiedzy i zasad, ale nie zastąpi żywej, domowej relacji i codziennej praktyki językowej.

• Jakie wyzwania stoją przed wspólnotą dążącą do zachowania żywotności etnolingwistycznej? Przetrwanie języka zależy od odważnego tworzenia bezpiecznych przestrzeni do rozmowy bez lęku przed oceną.

Oddanie odpowiedzialności instytucjom nie przywróci językowi życia, jeśli zniknie on z domowych rozmów.

Audycja: Rozmowa Na Widnikù Kaszëbë
Rozmawiali: K. Janczewska, P. Szyca
Emisja: 26.10.2026

W popołudniowej Klëce:

• Gdańskie inwestycje: Władze Gdańska przygotowały pakiet inwestycyjny o wartości 1,2 mld zł z przeznaczeniem m.in. na budowę nowej trasy tramwajowej oraz otwarcie szkół.

• Przełomowa operacja: Chirurdzy ze Słupska przeprowadzili pierwszą w Polsce operację chirurgicznego leczenia choroby Alzheimera u 58-letniego pacjenta.

• Dworzec w Redzie: PKP wybrało wykonawcę projektu generalnej modernizacji ponad 150-letniego zabytkowego dworca, który ponownie ma służyć pasażerom.

Audycja: Klëka – informacje z Kaszub
Przygotowali: S. Bartosik, P. Szyca
Emisja: 26.10.2026, 16:55

W popołudniowej Klëce:

• Medycyna: Chirurgiczna operacja leczenia choroby Alzheimera w Słupsku – pierwsza taka w Polsce.

• Lotnisko Gdańsk: Inauguracja zimowego rozkładu lotów z 89 kierunkami, w tym historycznym połączeniem do Szardży.

• Społeczność: Pomorski Kongres Lokalnych Liderek pod hasłem „Wieś kobietą stoi” odbędzie się w Kościerzynie.

• Klimat i ekologia: Warsztaty dla mieszkańców Lęborka dotyczące opracowania Miejskiego Planu Adaptacji do zmian klimatu.

Audycja: Klëka – informacje z Kaszub
Przygotowali: S. Bartosik, P. Szyca
Emisja: 26.10.2026, 15:55

W popołudniowej Klëce:

• Inwestycje w Gdańsku: Władze miasta zapowiedziały pakiet inwestycyjny o wartości 1,2 mld zł z dofinansowaniem ze środków unijnych i rządowych.

• Wsparcie dla hospicjum: Pucka placówka szykuje się do kwesty 1 listopada, połączonej z edukacją na temat opieki paliatywnej.

• Klimat w Lęborku: Mieszkańcy będą mogli wskazać na mapie miasta miejsca narażone na upały oraz podtopienia podczas wtorkowych warsztatów.

Audycja: Klëka – informacje z Kaszub
Przygotowali: S. Bartosik, P. Szyca
Emisja: 26.10.2026, 14:55

W porannej Klëce:

• Język kaszubski: Naukowcy w Wejherowie alarmują o zagrożonym przekazie międzypokoleniowym i apelują o mówienie po kaszubsku na co dzień. [CSB]

• Pożar w Bytowie: Dziewięć godzin trwało gaszenie ognia w znanej z programów telewizyjnych restauracji Młyn.

• Piłka nożna: Arka Gdynia przerwała serię niepowodzeń i pokonała Termalicę Nieciecza, natomiast Lechia Gdańsk uległa Puszczy Niepołomice.

Audycja: Klëka – informacje z Kaszub
Przygotowali: S. Bartosik, P. Szyca
Emisja: 26.10.2026, 07:55

W porannej Klëce:

• Język kaszubski: W Wejherowie naukowcy dyskutowali o zagrożonym przekazie międzypokoleniowym i potrzebie mówienia po kaszubsku na co dzień. [CSB]

• Pożar w Bytowie: Dziewięć godzin trwało gaszenie ognia w znanej z programów telewizyjnych restauracji Młyn.

• Piłka nożna: Arka Gdynia przełamała złą passę i pokonała Termalicę, a Lechia Gdańsk uległa Puszczy Niepołomice.

Audycja: Klëka – informacje z Kaszub
Przygotowali: S. Bartosik, P. Szyca
Emisja: 26.10.2026, 06:55

Przedstawiciele Puckiego Hospicjum pod wezwaniem Świętego Ojca Pio opowiadają o tegorocznej kampanii edukacyjno-kwestarskiej w powiecie puckim i wejherowskim. Odnoszą się do roli odpowiedniej nomenklatury w opiece nad pacjentami oraz tłumaczą, na jakie cele trafiają zebrane fundusze.

Z tej rozmowy dowiesz się:

• Dlaczego właściwe słowa mają znaczenie – zmiana sformułowania „oddać” na „powierzyć pod opiekę” zdejmuje ogromny ciężar z bliskich.

• Gdzie spotkasz wolontariuszy – kwesta ze zniczami odbywa się przy cmentarzach i kościołach w powiatach puckim oraz wejherowskim.

• Jak działa wirtualne światełko – znicz z dedykacją dla zmarłych bliskich można zapalić online na stronie zapalswiatelko.pl.

• Na co trafiają zebrane fundusze – środki finansują standard plus, w tym opiekę nad dziećmi osieroconymi oraz wsparcie psychologiczne.

• Jak młodzież reaguje na temat śmierci – młode pokolenie coraz chętniej angażuje się w wolontariat i otwarcie rozmawia o odchodzeniu.

Audycja: Gość Dzień Dobry Kaszuby
Rozmawiali: K. Sudoł, R. Prokop
Emisja: 26.10.2026

Współczesna dbałość o dziedzictwo kaszusbkie często ściera się z pokusą ortodoksji i paraliżującego perfekcjonizmu. Tymczasem prawdziwe trwanie języka nie decyduje się w akademickich dyskusjach, lecz w codziennych rozmowach – na domowych czatach, Discordzie czy w małych, kameralnych salach spotkań.

Gdy zdejmujemy z kultury etykietę „obrzędowości” i traktujemy ją jako żywe narzędzie do opisywania świata, zyskujemy przestrzeń na budowanie autentycznych więzi. Doświadczenie teatru alternatywnego ukazuje, że kameralność i bliskość nie są ograniczeniem, lecz pozwalają emocjonalnie przepracować trudne historie oraz odnaleźć własny głos we wspólnocie.

Z tej rozmowy dowiesz się:

• Dlaczego nadmierna poprawność językowa może niszczyć młode inicjatywy? – Rozmówca wskazuje, jak paraliżujący lęk przed popełnieniem błędu zniechęca do posługiwania się mową przodków.

• Jak intymna przestrzeń teatru wpływa na relację między aktorem a widzem? – Analiza fenomenu sceny, w której zaciera się granica widowni, a emocje stają się wspólnym doświadczeniem.

• Czy kultura regionalna ma potencjał do wyrażania uniwersalnych ludzkich dylematów? – Przykład adaptacji klasyki literatury światowej jako dowód na pełnowymiarowość i dojrzałość języka kaszubskiego.

• Co skłania dorosłych do powrotu do korzeni i nauki języka na nowo? – Refleksja nad potrzebą przynależności i poszukiwaniem bezpiecznego miejsca do rozmowy w pędzącym świecie.

To nie forma chroni tradycję, ale odwaga, by bez wstydu łączyć ją z codziennością.

Audycja: Rozmowa Na Widnikù Kaszëbë
Rozmawiała: Kalina Janczewska
Emisja: 23.10.2026

W popołudniowej Klëce:

• Kultura: Dariusz Majkowski otrzymał Kaszubską Nagrodę Literacką za powieść fantasy „Pòd òkã Jastrë. Wòjna”. [CSB]

• Młodzież i seniorzy: W Redzie podsumowano projekt „Pomorze w dialogu pokoleń” z udziałem 41 szkół z regionu.

• Koła gospodyń: W Czarnem odbędzie się 21. Turniej Kół Gospodyń Wiejskich Województwa Pomorskiego.

• Zmiana czasu: W ten weekend przechodzimy na czas zimowy, przesuwając zegarki z godziny 3:00 na 2:00.

Audycja: Klëka – informacje z Kaszub
Przygotowali: S. Bartosik, P. Szyca
Emisja: 23.10.2026, 16:55

W popołudniowej Klëce:

• Język kaszubski: W Książnicy prof. Labudy w Wejherowie trwa konferencja o Kaszubach i Słowiańszczyźnie. [CSB]

• Jubileusz w Słupsku: Słupska Rada Kobiet świętuje 10-lecie działalności i odsłania różową ławeczkę.

• Sukces naukowców: Trzydziestu jeden badaczy z Uniwersytetu Gdańskiego trafiło do prestiżowego rankingu Top 2% Scientists.

Audycja: Klëka – informacje z Kaszub
Przygotowali: S. Bartosik, P. Szyca
Emisja: 23.10.2026, 15:55

W popołudniowej Klëce:

• Język kaszubski: W Książnicy prof. Labudy w Wejherowie rozpoczęła się dwudniowa konferencja poświęcona Kaszubom i Słowiańszczyźnie. [CSB]

• Nagroda literacka: Dariusz Majkowski został laureatem Kaszubskiej Nagrody Literackiej za powieść fantasy „Pòd òkã Jastrë. Wòjna”. [CSB]

• Wydarzenia: W Leśnicach sołectwo wraz z parafią i OSP organizują we wtorek Bal Wszystkich Świętych jako alternatywę dla Halloween.

• Zmiana czasu: W nadchodzący weekend przechodzimy na czas zimowy i cofamy zegarki z godziny 3:00 na 2:00.

Audycja: Klëka – informacje z Kaszub
Przygotowali: S. Bartosik, P. Szyca
Emisja: 23.10.2026, 14:55

Zawodnicy UKS Akademia Judo Dragon zdobyli siedem medali podczas mistrzostw Polski we Włocławku. Młodzi sportowcy łączą intensywne treningi z nauką w szkole i budowaniem odporności psychicznej. Kolejnym celem gdyńskiego klubu jest start w Pucharze Europy kadetów.

Z tej rozmowy dowiesz się:

• Siedem medali dla Gdyni – Zawodnicy klubu wywalczyli rekordowy wynik na mistrzostwach Polski.

• Wpływ judo na charakter – Dyscyplina uczy samodzielności, pokory oraz radzenia sobie ze stresem.

• Łączenie sportu z nauką – Młodzi judocy udowadniają, że sukcesy na macie idą w parze z dobrymi wynikami w szkole.

• Międzynarodowe plany startowe – Klub przygotowuje się do udziału w zawodach z cyklu Pucharu Europy kadetów.

Audycja: Dzień Dobry Kaszuby +PLUS
Rozmawiali: K. Sudoł, R. Prokop
Emisja: 23.10.2026

W porannej Klëce:

• Samorząd: Od nowego roku w gminie Sierakowice wzrosną stawki podatku od nieruchomości oraz opłaty za śmieci.

• Jubileusz: Słupska Rada Kobiet świętuje 10-lecie działalności i odsłania pamiątkową różową ławeczkę.

• Muzyka: 14-letni Wiktor Sas z Przechlewa reprezentować będzie Polskę podczas finału Eurowizji Junior na Malcie.

Audycja: Klëka – informacje z Kaszub
Przygotowali: S. Bartosik, P. Szyca
Emisja: 23.10.2026

W porannej Klëce:

• Edukacja: Lucyna Sorn została laureatką nagrody „Bëlny Szkólny” za krzewienie kaszubskiego dziedzictwa. [CSB]

• Literatura: Dariusz Majkowski zdobył Kaszubską Nagrodę Literacką za powieść fantasy „Pòd òkã Jastrë. Wòjna”. [CSB]

• Muzyka: 14-letni Wiktor Sas z Przechlewa zaprezentuje Polskę na nadchodzącym finale Eurowizji Junior na Malcie.

Audycja: Klëka – informacje z Kaszub
Przygotowali: S. Bartosik, P. Szyca
Emisja: 23.10.2026